function isHoppingerIp() { return false; } var i_timerime_timelineId = parseInt('40761'); var b_timerime_list = '-1'; var b_timerime_images_in_list = '-1'; var b_timerime_header_in_list = '1'; var b_ordering = '0'; var b_hide_first_item = '0'; var s_alternative_timerime_swf = ''; var i_clientId = '35430'; var a_timerime_items = new Object(); var a_timerime_itemIds = new Array(); var a_timerime_itemTimeline = new Object(); var i_timerime_currentItemId = -1; var i_maxPP = 5; var i_startIndex = 0; var s_sortBy = "insertdate"; function timerime_loadCSS(s_css) { var o_link=document.createElement("link"); o_link.setAttribute("rel", "stylesheet"); o_link.setAttribute("type", "text/css"); o_link.setAttribute("href", s_css); document.getElementsByTagName("head")[0].appendChild(o_link); } function timerime_createStructure(s_parent, a_structure) { var a_childs = a_structure[s_parent]; for(var i = 0;i i_sourceLength) { b_skipToLastPage = true; } } else { var a_sourceArray = a_timerime_xmls; } var s_splitProperty = 'username'; var a_splitNodes = new Object(); var o_content = document.createElement('div'); o_content.setAttribute('id','timerimeListContainer'); var i_displayCount = 0; i_loopIndex = i_startIndex; for(i_tlId in a_sourceArray) { if(b_ordering == 1) { if((i_displayCount + i_loopIndex) >= (i_maxPP + i_loopIndex)) { break; } if(i_displayCount < i_loopIndex) { i_loopIndex--; continue; } } var s_tlXML = a_timerime_xmls[i_tlId]; var o_xml = timerime_stringToXML(s_tlXML); var s_splitValue = o_xml.getElementsByTagName(s_splitProperty)[0].firstChild.data; if(typeof(a_splitNodes[s_splitValue]) != 'array' && typeof(a_splitNodes[s_splitValue]) != 'object') { var s_listHeader = o_xml.getElementsByTagName('username')[0].firstChild.data; a_splitNodes[s_splitValue] = [document.createElement('div')]; a_splitNodes[s_splitValue][0].className = 'timelinelist'; if(b_timerime_header_in_list == 1) { headerEl = document.createElement('h2'); headerTxt = document.createTextNode(s_listHeader); headerEl.appendChild(headerTxt); a_splitNodes[s_splitValue][0].appendChild(headerEl); } if(b_ordering == 1 && i_sourceLength > i_maxPP) { o_pagingAddedDiv = document.createElement('div'); o_pagingAddedDiv.style.cssFloat = "right"; o_pagingAddedDiv.style.styleFloat = "right"; o_pagingAddedDiv.style.marginRight = "15px"; o_pagingAddedDiv.className = "pagingDiv"; if(i_startIndex == 0) { o_prevLink = document.createElement('span'); o_prevLink.style.color = "gray"; } else { o_prevLink = document.createElement('a'); o_prevLink.href = '#prev'; o_prevLink.onclick = function() { i_startIndex -= i_maxPP; timerime_createTimelineList(); return false; }; } o_prevLink.innerHTML = '<< vorige'; o_prevLink.style.marginRight = '3px'; o_prevLink.style.cssFloat = "left"; o_prevLink.style.styleFloat = "left"; o_pagingAddedDiv.appendChild(o_prevLink); i_pagingCount = 0; o_pagingDiv = document.createElement('div'); o_pagingDiv.style.cssFloat = "left"; o_pagingDiv.style.styleFloat = "left"; o_pagingDiv.style.marginBottom = "5px"; while((i_pagingCount * i_maxPP) < i_sourceLength) { i_index = i_pagingCount * i_maxPP; if(b_skipToLastPage && (((i_pagingCount+1) * i_maxPP) >= i_sourceLength)) { i_loopIndex = i_index; } if(i_index == i_startIndex) { o_activePage = document.createElement('b'); o_activePage.innerHTML = (i_pagingCount+1)+' '; o_pagingDiv.appendChild(o_activePage); } else { o_pageLink = document.createElement('a'); o_pageLink.innerHTML = (i_pagingCount+1); o_pageLink.style.marginRight = '3px'; o_pageLink.href = "#"+(i_pagingCount+1); o_pageLink.gotoIndex = i_index; o_pageLink.onclick = function() { i_startIndex = this.gotoIndex; timerime_createTimelineList(); return false; }; o_pagingDiv.appendChild(o_pageLink); } i_pagingCount++; } o_pagingAddedDiv.appendChild(o_pagingDiv); if((i_startIndex + i_maxPP) >= i_sourceLength) { o_nextLink = document.createElement('span'); o_nextLink.style.color = "gray"; } else { o_nextLink = document.createElement('a'); o_nextLink.href = '#next'; o_nextLink.onclick = function() { i_startIndex += i_maxPP; timerime_createTimelineList(); return false; }; } o_nextLink.innerHTML = 'volgende >>'; o_nextLink.style.cssFloat = "left"; o_nextLink.style.styleFloat = "left"; o_pagingAddedDiv.appendChild(o_nextLink); a_splitNodes[s_splitValue][0].appendChild(o_pagingAddedDiv); } if(b_ordering == 1) { o_sortingDiv = document.createElement('div'); o_sortingDiv.style.clear = "both"; o_sortingDiv.style.height = "35px"; o_sortingDiv.style.marginLeft = "10px"; o_sortingDiv.className = "pagingDiv"; o_sortingDivPre = document.createElement('div'); o_sortingDivPre.style.cssFloat = "left"; o_sortingDivPre.style.styleFloat = "left"; o_sortingDivPre.style.width = "70px"; o_sortingDivPre.innerHTML = "Sorteer op:"; o_sortingDiv.appendChild(o_sortingDivPre); o_sortingDivChoices = document.createElement('div'); o_sortingDivChoices.style.cssFloat = "left"; o_sortingDivChoices.style.styleFloat = "left"; for(s_sortOption in a_timerime_ordering) { o_sortOption = document.createElement('a'); o_sortOption.href = "#"+s_sortOption; o_sortOption.innerHTML = a_timerime_ordering_translations[s_sortOption]; o_sortOption.sortBy = s_sortOption; o_sortOption.onclick = function() { s_sortBy = this.sortBy; i_startIndex = 0; timerime_createTimelineList(); return false; }; if(s_sortBy == s_sortOption) { o_sortOption.style.fontWeight = "bold"; } o_sortingDivChoices.appendChild(o_sortOption); o_sortingDivChoices.appendChild(document.createElement('br')); } o_sortingDiv.appendChild(o_sortingDivChoices); a_splitNodes[s_splitValue][0].appendChild(o_sortingDiv); } a_splitNodes[s_splitValue][1] = document.createElement('ul'); a_splitNodes[s_splitValue][1].setAttribute('id','timerimeListContainer' + s_splitValue); } var s_title = o_xml.getElementsByTagName('title')[0].firstChild.data; var o_timeline = timerime_createTimelineSideBarLi(i_tlId); if(b_timerime_images_in_list == 1) { if(o_xml.getElementsByTagName('resized_image')[0].firstChild) { var s_resizedImage = o_xml.getElementsByTagName('resized_image')[0].firstChild.data; if(s_resizedImage != "") { var o_resizedImage = document.createElement('img'); o_resizedImage.src = "http://www.timerime.com"+s_resizedImage; o_timeline.appendChild(o_resizedImage); } } } o_timeline.appendChild(timerime_createTimelineLink(i_tlId,s_title)); a_splitNodes[s_splitValue][1].appendChild(o_timeline); i_displayCount++; } for(s_splitValue in a_splitNodes) { a_splitNodes[s_splitValue][0].appendChild(a_splitNodes[s_splitValue][1]); o_content.appendChild(a_splitNodes[s_splitValue][0]); } document.getElementById('timerimeContentContainer').appendChild(o_content); } } function timerime_init() { timerime_loadCSS('http://indienl.timerime.com/stylesheets/style2.css'); timerime_loadCSS('http://www.timerime.com/stylesheets/embed_gallery.css'); var s_location = document.location.toString(); if(!s_location.match(/http(s?):\/\/(test01.nationaalarchief.nl|indienl.timerime.com|www.afscheidvanindie.nl|afscheidvanindie.nl)(.*)/i)) { alert('Ongeldige embed source, neem contact op met TimeRime'); return false; } var s_timerime_swfname = "timerimeSWF.swf"; if(s_alternative_timerime_swf != '') { s_timerime_swfname = s_alternative_timerime_swf; } var s_timerime_location = 'http://www.timerime.com/flash/'+s_timerime_swfname+'?Qxml=' + i_timerime_timelineId + '&hashcode=5936b2f2-da08-4c8b-9ea9-da1ffd743b12&location=' + s_location; document.write('
'); document.write(''); document.write(''); document.write(''); document.write(''); document.write(''); document.write(''); document.write(''); document.write('
'); var a_elementStructure = new Object(); a_elementStructure['timerimeContainer'] =[['div','timerimeTabContainer'],['div','timerimeContentContainer']]; a_elementStructure['timerimeTabContainer'] = [['div','timerimeBrowseContainer'],['div','timerimeTabs']]; a_elementStructure['timerimeTabs'] = [['a','timerimeTabTimeline'],['span','timerimeTabSpacer'],['a','timerimeTabItem']]; a_elementStructure['timerimeContentContainer'] = [['div','timerimeTimelineContainer'],['div','timerimeItemContainer']]; a_elementStructure['timerimeTimelineContainer'] = [['h1','timerimeTimelineHeader'],['div','timerimeTimelineContent']]; a_elementStructure['timerimeItemContainer'] = [['h1','timerimeItemHeader'],['div','timerimeItemContent']]; timerime_createStructure('timerimeContainer',a_elementStructure); document.getElementById('timerimeTabSpacer').appendChild(document.createTextNode(' - ')); document.getElementById('timerimeTabTimeline').setAttribute('href','#'); document.getElementById('timerimeTabTimeline').onclick = function () { timerime_showTimelineInfo(); return false; }; document.getElementById('timerimeTabItem').setAttribute('href','#'); document.getElementById('timerimeTabItem').onclick = function () { timerime_showTimelineItemInfo(); return false; }; timerime_createTimelineList(); timerime_parseXML(i_timerime_timelineId,true); } function reposition(nHeight) { nHeight += "px"; document.getElementById("timerimeFlash").style.height = nHeight; timerime_swf("timerimeSWF").style.height = nHeight; } function timerime_swf(s_name) { var a_possibleObjects = [document[s_name],window[s_name]]; var m_retVal = false; for(var i_object = 0;i_object < a_possibleObjects.length;i_object++) { var a_object = a_possibleObjects[i_object]; if(typeof(a_object) == 'object' || typeof(a_object) == 'function') { m_retVal = a_object; break; } } return m_retVal; } function timerime_loadTimeline(i_timelineId) { i_timerime_timelineId = i_timelineId; timerime_swf("timerimeSWF").goHome(i_timelineId); timerime_parseXML(i_timelineId,true); } function timerime_createTimelineLink(i_timelineId,s_title) { var o_href = document.createElement('a'); o_href.setAttribute('href','#'); o_href.onclick = function () { timerime_loadTimeline(i_timelineId); return false; }; o_href.appendChild(document.createTextNode(s_title)); return o_href; } function timerime_createTimelineSideBarLi(i_timelineId) { var o_li = document.createElement('li'); o_li.onclick = function () { timerime_loadTimeline(i_timelineId); return false; }; return o_li; } function timerime_showTimelineInfo(b_initCall) { document.getElementById('timerimeItemContainer').style.display = 'none'; document.getElementById('timerimeTimelineContainer').style.display = 'block'; document.getElementById('timerimeBrowseContainer').style.display = 'none'; document.getElementById('timerimeTabTimeline').className = 'timerimeTabSelected'; if(b_initCall && b_hide_first_item == 1) { document.getElementById('timerimeTabItem').className = 'init_hidden'; } else { document.getElementById('timerimeTabItem').className = ''; } } function timerime_showTimelineItemInfo(b_skipFlashCall) { //timerime_swf("timerimeSWF").selectItem(a_timerime_itemTimeline[i_timerime_currentItemId],i_timerime_currentItemId); document.getElementById('timerimeItemContainer').style.display = 'block'; document.getElementById('timerimeTimelineContainer').style.display = 'none'; document.getElementById('timerimeBrowseContainer').style.display = 'block'; document.getElementById('timerimeTabTimeline').className = ''; document.getElementById('timerimeTabItem').className = 'timerimeTabSelected'; } function showTimelineItem(i_itemId, b_onlyFill, b_handleFlash) { i_timerime_currentItemId = i_itemId; i_itemTimelineId = a_timerime_itemTimeline[i_itemId]; if(i_itemTimelineId != i_timerime_timelineId) { timerime_parseXML(i_itemTimelineId); i_timerime_timelineId = i_itemTimelineId; } if(b_handleFlash == true) { if(typeof(timerime_swf("timerimeSWF").selectItem) == 'function') { timerime_swf("timerimeSWF").selectItem(i_itemTimelineId,i_itemId); } } //document.getElementById('timerimeItemContainer').innerHTML = ''; if(b_onlyFill != true) { timerime_showTimelineItemInfo(true); } var a_item = a_timerime_items[i_itemId]; var i_index = -1; for (var i=0; i < a_timerime_itemIds.length; i++) { if (a_timerime_itemIds[i] == i_itemId) { i_index = i; } } var o_linkContainer = document.getElementById('timerimeBrowseContainer'); o_linkContainer.innerHTML = ''; if(a_timerime_itemIds[i_index - 1]) { var i_prevId = a_timerime_itemIds[i_index - 1]; o_linkContainer.appendChild(timerime_createBrowseLink('prev',i_prevId,'Vorige')); } if(a_timerime_itemIds[i_index + 1]) { var i_nextId = a_timerime_itemIds[i_index + 1]; o_linkContainer.appendChild(timerime_createBrowseLink('next',i_nextId,'Volgende')); } document.getElementById('timerimeTabItem').innerHTML = a_item['title']; document.getElementById('timerimeItemHeader').innerHTML = ''; document.getElementById('timerimeItemHeader').appendChild(document.createTextNode(a_item['title'])); var s_date = a_item['start_date']; if(a_item['end_date']) { s_date += ' - ' + a_item['end_date'] } var o_date = document.createElement('span'); o_date.setAttribute('class','timerimeItemDate'); o_date.innerHTML = s_date; var o_content = document.createElement('span'); o_content.innerHTML = "" + a_item['content']; document.getElementById('timerimeItemContent').innerHTML = ""; document.getElementById('timerimeItemContent').appendChild(o_date); document.getElementById('timerimeItemContent').appendChild(o_content); if(a_item['photos']) { document.getElementById('timerimeItemContent').appendChild(timerime_photoGallery(a_item['photos'])); } } function timerime_photoGallery(a_photos) { // Create gallery object var o_timerimeGallery = document.createElement('div'); o_timerimeGallery.className = 'timerime_gallery'; // Create vars for scrolling o_timerimeGallery.i_thumbHeight = 80; o_timerimeGallery.i_scrollSteps = 30; o_timerimeGallery.i_holdScrollSteps = 3; o_timerimeGallery.i_scrollWidth = 450; o_timerimeGallery.i_thumbPadding = 6; o_timerimeGallery.i_scrollPos = 0; o_timerimeGallery.i_imageTotalWidth = 0; o_timerimeGallery.o_mousedownTimer = false; // Create functions for scrolling o_timerimeGallery.scrollImages = function (i_direction, i_step) { // Click on LEFT if(i_direction == 'left') { if(this.i_scrollPos <= 0) { this.i_scrollPos += i_step; if(this.i_scrollPos > 0) { this.i_scrollPos = 0; } this.o_timerimeGalleryUL.style.left = this.i_scrollPos + 'px'; return true; } else { return false; } } // Click on RIGHT else { if(this.i_scrollPos >= (this.i_scrollWidth - this.i_imageTotalWidth)) { this.i_scrollPos -= i_step; if(this.i_scrollPos < (this.i_scrollWidth - this.i_imageTotalWidth)) { this.i_scrollPos = (this.i_scrollWidth - this.i_imageTotalWidth); } this.o_timerimeGalleryUL.style.left = this.i_scrollPos + 'px'; return true; } else { return false; } } return false; }; o_timerimeGallery.holdScrollImages = function (i_direction, i_step) { clearTimeout(this.o_mousedownTimer); this.o_mousedownTimer = setTimeout(function () { if(o_timerimeGallery.scrollImages(i_direction, i_step)) { o_timerimeGallery.holdScrollImages(i_direction, i_step); } }, 75); }; // Create gallery UL container o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer = document.createElement('div'); o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer.className = 'timerime_ul_container'; o_clearBr = document.createElement('br'); o_clearBr.style.clear = 'both'; // Create gallery UL o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryUL = document.createElement('ul'); // Create left and right arrow o_timerimeGallery.o_leftArrow = document.createElement('img'); o_timerimeGallery.o_leftArrow.src = 'http://www.timerime.com/images/arrow_left.jpg'; o_timerimeGallery.o_leftArrow.className = 'timerime_left_arrow'; o_timerimeGallery.o_leftArrow.onclick = function() { o_timerimeGallery.scrollImages('left', o_timerimeGallery.i_scrollSteps); }; o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmousedown = function() { o_timerimeGallery.holdScrollImages('left', o_timerimeGallery.i_holdScrollSteps); }; o_timerimeGallery.o_rightArrow = document.createElement('img'); o_timerimeGallery.o_rightArrow.src = 'http://www.timerime.com/images/arrow_right.jpg'; o_timerimeGallery.o_rightArrow.className = 'timerime_right_arrow'; o_timerimeGallery.o_rightArrow.onclick = function() { o_timerimeGallery.scrollImages('right', o_timerimeGallery.i_scrollSteps); }; o_timerimeGallery.o_rightArrow.onmousedown = function() { o_timerimeGallery.holdScrollImages('right', o_timerimeGallery.i_holdScrollSteps); }; o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmouseup = function() { if(o_timerimeGallery.o_mousedownTimer) { clearTimeout(o_timerimeGallery.o_mousedownTimer); } }; o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmouseout = o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmouseup; o_timerimeGallery.o_rightArrow.onmouseup = o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmouseup; o_timerimeGallery.o_rightArrow.onmouseout = o_timerimeGallery.o_leftArrow.onmouseup; // Create gallery preview o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreview = document.createElement('div'); o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreview.className = 'timerime_gallery_preview'; o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewPhoto = document.createElement('img'); o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewText = document.createElement('p'); // Store LI and photo elements in these arrays o_timerimeGallery.a_galleryLI = new Array(); o_timerimeGallery.a_galleryPhoto = new Array(); // Append the preview photo and text element o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreview.appendChild(o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewPhoto); o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreview.appendChild(o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewText); // Append the preview o_timerimeGallery.appendChild(o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreview); // Append the left arrow o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer.appendChild(o_timerimeGallery.o_leftArrow); // Append the UL o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer.appendChild(o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryUL); // Append the right arrow o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer.appendChild(o_timerimeGallery.o_rightArrow); // Append the clear BR o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer.appendChild(o_clearBr); // Append the UL Container o_timerimeGallery.appendChild(o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryULContainer); // Create an LI and photo element for each photo for(var i = 0; i < a_photos.length; i++) { // Create LI o_timerimeGallery.a_galleryLI[i] = document.createElement('li'); // Create photo element o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i] = new Image(); o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i].content = a_photos[i].content; o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i].onload = function () { i_height = this.height; i_width = this.width; i_thumbWidth = Math.ceil((o_timerimeGallery.i_thumbHeight / i_height) * i_width); this.style.height = o_timerimeGallery.i_thumbHeight + 'px'; this.style.width = i_thumbWidth + 'px'; o_timerimeGallery.i_imageTotalWidth += (i_thumbWidth + o_timerimeGallery.i_thumbPadding); }; o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i].src = a_photos[i].src; o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i].onclick = function () { o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewPhoto.src = this.src; o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewText.innerHTML = this.content; }; // Append photo element o_timerimeGallery.a_galleryLI[i].appendChild(o_timerimeGallery.a_galleryPhoto[i]); // Append LI o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryUL.appendChild(o_timerimeGallery.a_galleryLI[i]); } // Set the first photo as a preview o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewPhoto.src = a_photos[0].src; o_timerimeGallery.o_timerimeGalleryPreviewText.innerHTML = a_photos[1].content; // Return gallery return o_timerimeGallery; } function timerime_createBrowseLink(s_type, i_itemId,s_text) { var o_link = document.createElement('a'); o_link.setAttribute('href','#'); o_link.setAttribute('id','timerime_' + s_type + '_link'); o_link.onclick = function () { showTimelineItem(i_itemId,false,true); return false; }; o_link.appendChild(document.createTextNode(s_text)); return o_link; } function timerime_stringToXML(s_xml) { if (window.ActiveXObject) { var o_doc=new ActiveXObject('Microsoft.XMLDOM'); o_doc.async='false'; o_doc.loadXML(s_xml); } else { var o_doc=(new DOMParser()).parseFromString(s_xml,'text/xml'); } return o_doc; } function timerime_parseXML(i_timelineId, b_firstCall) { timerime_showTimelineInfo(b_firstCall); s_timerime_xml = a_timerime_xmls[i_timelineId]; a_timerime_items = new Object(); a_timerime_itemIds = new Array(); //document.getElementById('timerimeTimelineContainer').innerHTML = ''; var a_propertyTypes = new Array('content','start_date','end_date','title'); var o_xml = timerime_stringToXML(s_timerime_xml); if(o_xml.getElementsByTagName('title')[0].firstChild) { var s_title = o_xml.getElementsByTagName('title')[0].firstChild.data; } else { var s_title = ""; } if(o_xml.getElementsByTagName('content')[0].firstChild) { var s_content = o_xml.getElementsByTagName('content')[0].firstChild.data; } else { var s_content = ""; } document.getElementById('timerimeTabTimeline').innerHTML = s_title; document.getElementById('timerimeTimelineHeader').innerHTML = ''; document.getElementById('timerimeTimelineHeader').appendChild(document.createTextNode(s_title)); document.getElementById('timerimeTimelineContent').innerHTML = s_content; var a_items = o_xml.getElementsByTagName('item'); for(var i = 0;i 0) { a_timerime_items[i_itemId]['photos'] = new Array(); for(var i_photo = 0; i_photo < a_photos.length; i_photo++) { a_timerime_items[i_itemId]['photos'].push( { src : a_photos[i_photo].firstChild.data, content : a_photos[i_photo].getAttribute('content') }); } } else { a_timerime_items[i_itemId]['photos'] = false; } a_timerime_itemTimeline[i_itemId] = i_timelineId; a_timerime_itemIds[a_timerime_itemIds.length] = i_itemId; } if(b_firstCall == true) { showTimelineItem(i_timerime_currentItemId,true,false); } } var s_timerime_xml = ''; var a_timerime_xmls = new Object(); var a_timerime_ordering = new Object(); var a_timerime_ordering_translations = new Object(); a_timerime_xmls[40761] = ' 436Nationaal ArchiefAfscheid van Indië<p> </p> <p>Een tijdbalk over de Japanse bezetting, de bersiapperiode en de dekolonisatie van Nederlands-Indië, 1940-1950. Deze tijdbalk hoort bij de website <a href="http://www.afscheidvanindie.nl" title="Ga naar de website Afscheid van Indië">Afscheid van Indië</a>.</p>/upload/resized/2/40761/main.jpgNa het bericht van de Duitse inval in Nederland worden in Nederlands-Indië NSBers, Duitsers, Oostenrijkers en vijandelijke onderdanen gearresteerd. In totaal telt de groep bijna 2.800 mannen. Onder hen ook staatburgers uit Polen, Denemarken, Hongarije, Tjecho-Slowakije, België, Frankrijk en Joegoslavië. Onder de Duitsers bevinden zich niet alleen overtuigde nationaal-socialisten maar ook Duitse joden, politieke vluchtelingen uit Duitse gebieden en zelfs genaturaliseerde ex-Duitsers. Een afzonderlijke groep vormen de bemanningen van de negentien Duitse koopvaardijschepen die sinds augustus 1939 hun toevlucht hadden gezocht in de toen neutrale Indische havens. Op Java worden 147 Duitse vrouwen met hun kinderen opgesloten. Vanaf juli 1940 worden de mannen overgebracht naar het verzamelkamp Lawé Sigala-gala op Sumatra.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.05.80, inv. nrs. 656, 657, 658, 659, 661, 664, 665, 1118 en 1124.10-05-1940InterneringenIn Batavia onderhandelen van 12 september 1940 tot 17 juni 1941 wisselende Japanse delegaties met de buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister H.J. van Mook over een forse verhoging van de uitvoer van aardolie en andere grondstoffen naar Japan. In januari 1941 worden de Japanse eisen uitgebreid met het doel Nederlands-Indië volledig in te lijven in de zogenaamde Groot- Oost-Aziatische Gemeenschappelijke Welvaartssfeer. Japan kondigt op 19 september 1940 aan dat het in Azië een economische invloedssfeer wil opbouwen van waaruit het al zijn benodigde grondstoffen kan importeren. Het gebied van de Groot-Oostaziatische Gemeenschappelijke Welvaartsfeer omvat de landen Australië, Birma, Brits-Borneo, Brits-Indië, China, de Filippijnen, Frans-Indo-China, Malakka, Nederlands-Indië, Nieuw Zeeland, Thailand en alle eilanden in het westelijke deel van de Grote Oceaan.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.05.80, inv. nr. 27912-09-1940OnderhandelingenIn Berlijn sluiten Duitsland, Italië en Japan het Tripartite Pact (Driemogenheden Verdrag) af. In het verdrag erkennen Duitsland en Italië Japan als de leider van de Nieuwe Orde in Azië. Japan erkent op zijn beurt Duitsland en Italië als de leiders van de Nieuwe Orde in Europa. Daarnaast spreken de landen af elkaar politiek, economisch en militair bij te staan indien een van hen wordt aangevallen door een land waarmee het niet in oorlog is. De bepaling is gericht tegen de Verenigde Staten aangezien Duitsland en Italië al in oorlog zijn met Engeland en Duitsland en de Sovjet-Unie een non-agressiepact hebben gesloten.27-09-1940Tripartite PactIn Singapore maken militaire delegaties van Nederlands-Indië, Groot-Brittannië, Australië en de Verenigde Staten afspraken over een gezamenlijk optreden bij Japanse agressie in Zuidoost-Azië. Er vinden voordat de oorlog uitbreekt drie stafconferenties plaats. Aan de eerste conferentie, die in november 1940 plaatsvindt, nemen alleen Britse en Nederlandse militaire delegaties deel. Bij de tweede stafconferentie, die wordt gehouden van 22 tot 25 februari 1941, stuurt ook Australië een delegatie en is een Amerikaanse delegatie aanwezig als waarnemer. Aan de derde stafconferentie, van 21 tot 27 april 1941, nemen Groot-Brittannië, Nederland, Australië en Verenigde Staten deel.<br /><br /> Informatie o.a.<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 54, 186, 187, 194, 514, 521, 555, 641, 647, 667, 781, 792, 798, 804 en 805<br /> Toegang 2.13.132, inv. nr. 149526-11-194029-11-1940StafconferentiesDe Britse generaal sir Archibald Wavell wordt benoemd tot opperbevelhebber van ABDACOM. Wavell is op het moment van de benoeming opperbevelhebber van het Britse leger in Brits-Indië. Hij komt op 10 januari met zijn chef-staf luitenant-generaal sir Henry Pownall in Batavia aan. ABDACOM wordt op 15 januari operationeel. Het hoofdkwartier wordt gevestigd in Grand Hotel Lembang bij Bandoeng. Wavells ondercommandanten zijn de Amerikaanse admiraal Thomas C. Hart (marine), de Britse air vice-marshall sir Richard E.C. Peirse (luchtstrijdkrachten) en de Nederlandse luitenant-generaal KNIL Hein ter Poorten (leger). Tot de komst van Peirse neemt de Amerikaanse generaal-majoor Lewis H. Brereton zijn taken waar.<br /><br /> Informatie o.a in.:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr 64603-01-1941WavellJapanse grondtroepen en parachutisten bezetten de Minahassa in Noord-Celebes. De Japanse gevechtsgroep Sakaguchi, die ongeveer 6.000 man telt, landt op het olie-eiland Tarakan voor de kust van Oost-Borneo. Tarakan wordt verdedigd door een KNIL-garnizoen van 1.365 man. Voor de Japanse landing plaatsvindt wordt een omvangrijk vernielingsplan uitgevoerd: de olie-installaties worden vernietigd en een voorraad stookolie van 100.000 ton gaat in vlammen op. De territoriaal commandant van het KNIL, luitenant-kolonel S. de Waal, geeft zich met zijn troepen op 12 januari over. De mijnenlegger Hr.Ms. Prins van Oranje probeert vanuit Tarakan te ontkomen maar wordt in de Celebes Zee tot zinken gebracht door de torpedobootjager Yamakaze en de Japanse patrouilleboot No. 38.<br /><br /> Informatie over Tarakan in o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 652<br /> Toegang 2.10.62, inv. nrs. 444 en 44511-01-1941Minahassa en TarakanJapan eist dat Nederlands-Indië zich aansluit bij de Groot-Oostaziatische Gemeenschappelijke Welvaartssfeer en de uitvoer van grondstoffen drastisch verhoogd. De Indische regering wijst de Japanse eisen op 6 juni definitief af.16-01-1941Japanse eisenIn Moskou sluiten Japan en de Sovjet-Unie een vijfjarig neutraliteitsverdrag af. Het verdrag verplicht Japan en Sovjet-Unie neutraal te blijven indien een van hen in conflict raakt met een derde land.13-04-1941NeutraliteitsverdragDe regering van Vichy-Frankrijk gaat akkoord met de Japanse eis om in heel Indo-China troepen te stationeren. Op 26 september 1940 bezetten Japanse troepen Tonkin, het noordelijke deel van de Franse kolonie Indo-China. In Conchin-China, het zuidelijke deel van de Franse kolonie, worden na 25 juli 1941 meer dan 185.000 man troepen gelegerd. Door de bezetting krijgt Japan een springplank voor militaire operaties tegen Malakka en Nederlands-Indië. Vanaf het vliegveld bij Saigon liggen Malakka en Singapore binnen het bereik van de bommenwerpers van de Japanse legerluchtmacht.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 2025-07-1941Indo-ChinaDe Amerikaanse regering reageert op de Japanse bezetting van zuidelijk Indo-China door een algemeen handelsembargo af te kondigen en de Japanse tegoeden bij Amerikaanse banken te bevriezen. Vanaf 1 augustus 1941 krijgt Japan te maken met een totaal embargo op de export van ruwe olie en benzine vanuit de Verenigde Staten. De Britse regering volgt het Amerikaanse voorbeeld en op 28 juli sluit ook de Nederlands-Indische regering zich bij het embargo aan. De Amerikaanse regering kondigt aan de verdediging van de Filippijnen te versterken met moderne B-17 bommenwerpers en P-40 jachtvliegtuigen. Alle Amerikaanse en Filippijnse troepen in de archipel worden onder een centraal commando gebracht: de U.S. Army Forces in the Far East (USAFFE). Douglas MacArthur, die op dat moment militair adviseur is van de Filippijnse regering, wordt benoemd tot opperbevelhebber USAFFE.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 2026-07-1941EmbargoVan 9 tot 10 augustus vindt in de Placentia Bay bij het Canadese eiland New Foundland een conferentie plaats tussen Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt en de Britse premier Winston Churchill. De conferentie wordt afgesloten met de verklaring van het Atlantisch Handvest waarin de landen hun visie op de naoorlogse wereld formuleren. De derde bepaling van het Atlantisch Handvest luidt:<br /><br /> Third, they [de Verenigde Staten en Groot-Brittannië] respect the right of all peoples to choose the form of government under which they will live; and they wish to see sovereign rights and self government restored to those who have been forcibly deprived of them.14-08-1941Atlantic CharterHet kabinet van premier Konoe Fumimaro komt ten val. Konoe slaagt er tussen juli en oktober 1941 niet in de Verenigde Staten tot de opheffing of een afzwakking van het embargo te bewegen. Keizer Hirohito vraagt Tojo Hideki een nieuw kabinet te vormen. Tojo, de minister van het leger in het kabinet Konoe, is een voorstander van de harde lijn.16-10-1941KonoeKeizer Hirohito keurt de gedetailleerde oorlogsplannen goed die hem worden voorgelegd door de Japanse leger- en marineleiding. Als de diplomatieke onderhandelingen met de Verenigde Staten voor 1 december 1941 niet tot resultaat leiden, zal Japan een oorlog beginnen tegen de Verenigde Staten, Engeland en Nederlands-Indië.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 21, 22 en 2605-11-1941OorlogsbesluitDe Verenigde Staten roept Japan in een vertrouwelijk document op al zijn militairen terug te trekken uit China en Indo-China. Het document, dat de titel heeft \'Outline of Proposed Basis for Agreement Between the United States and Japan, noemt echter geen datum voor een terugtrekking. De Amerikaanse oproep wordt door premier Tojo uitgelegd als een ultimatum aan Japan.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 22 en 2626-11-1941OproepJapanse land- en zeestrijdkrachten voeren bijna gelijktijdig aanvallen uit op Malakka, Hawaii, Hong Kong, en de Filippijnen. Vliegtuigen van de Japanse marine voeren twee zware luchtaanvallen uit op Pearl Harbor, de marinebasis van de Amerikaanse Pacific Fleet op de Hawaii-eilanden. In december 1941 telt de slagvloot van de Pacific Fleet negen slagschepen en drie vliegkampschepen. Tijdens de Japanse aanval worden vijf slagschepen tot zinken gebracht en drie zwaar beschadigd. Geen van de drie vliegdekschepen bevindt zich op het moment van de aanval in de haven. In totaal worden achttien Amerikaanse marineschepen buiten gevecht gesteld. Daarnaast worden 188 Amerikaanse vliegtuigen vernield en 128 beschadigd. Er vallen aan Amerikaanse zijde 2.403 doden en 1.178 gewonden. De Japanners verliezen bij de aanval 29 vliegtuigen en zes onderzeeboten. Hun totale verliezen bedragen 185 man. Aan de aanval op Pearl Harbor gaat geen oorlogsverklaring vooraf.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 21, 22, 23, 24, 25, 26 en 79907-12-1941OorlogGouverneur-generaal Jonkheer A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer maakt bekend dat Nederland in oorlog is met Japan. De algemene mobilisatie wordt afgekondigd en Japanners en pro-Japanse Indonesiërs worden gearresteerd.08-12-1941OorlogsverklaringDe Britse slagkruiser HMS Repulse en het Britse slagschip HMS Prince of Wales worden in de Golf van Siam tot zinken gebracht door 85 bommenwerpers van de Japanse legerluchtmacht. 840 Engelse marinemensen verliezen het leven. Het verlies van de Prince of Wales veroorzaakt een schok. In marinekringen ging men er vanuit dat een modern slagschip zich zelfstandig kan verweren tegen vliegtuigen. Door de ondergang van HMS Repulse en HMS Prince of Wales verliest de Eastern Fleet de enige schepen van haar slagvloot.10-12-1941Repulse en Prince of WalesDe Nederlandse onderzeeboot O16, die op patrouille is in de Zuid-Chinese Zee, zinkt na een explosie. Vermoedelijk is de onderzeeboot tijdens zijn eerste oorlogspatrouille op een Japanse mijn gevaren. De O16 staat onder bevel van luitenant-ter-zee A.J. Bussemaker, de commandant van de Eerste Divisie Onderzeeboten. 41 opvarenden verliezen het leven, er is één overlevende: kwartiermeester C. de Wolf. De O16 maakte naam door op 12 december voor de oostkust van Malakka, vier Japanse transportschepen te torpederen: de Tosan Maru, Sakura Maru, Asosan Maru en Ayata Maru. Bussemaker krijgt postuum de Militaire Willemsorde (MWO4).<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.12.44, inv.nrinv. nrs. 33 en 3415-12-1941O16Een strijdmacht van circa 300 Australische en 600 Nederlandse militairen gaat onder leiding van luitenant-kolonel N.L.W. van Straten aan land in Dilly, de hoofdplaats van Portugees Timor. De preventieve bezetting moet voorkomen dat het vrijwel onverdedigde noordelijke deel van het eiland zonder slag of stoot in Japanse handen valt. Op 20 februari 1942 landen circa 3.650 Japanse militairen bij Koepang en Dilly. Het korvet HMAS Armidale, dat met versterkingen naar het eiland onderweg is, wordt door Japanse vliegtuigen tot zinken gebracht. In december 1942 worden de laatste 190 KNIL-soldaten naar Australië geëvacueerd. Op 11 februari 1943 worden de laatste Australische soldaten van Timor teruggehaald.<br /><br /> Informatie in o.a.:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 671, 694 en 695<br /> Toegang 2.10.62, inv. nrs. 457, 458 en 45917-12-1941Portugees TimorIn Washington D.C. wordt van 22 december 1941 tot 14 januari 1942 de Arcadia Conferentie gehouden. Tijdens de conferentie stellen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië een gezamenlijke oorlogsstrategie vast: de Europa-eerst-strategie. De strategie houdt in dat de oorlog tegen Japan ondergeschikt is aan die tegen Duitsland, omdat de laatste voor een veel gevaarlijker tegenstander wordt gehouden. In de eerste maand van 1942 houden Washington en Londen ernstig rekening met een Duitse overwinning tegen de Sovjet-Unie. Pas nadat Duitsland is verslagen zal de Verenigde Staten zich volledig richten op het verslaan van Japan.22-12-1941Europa eerstTijdens de Arcadia-conferentie in Washington D.C. wordt besloten de verdediging van Zuidoost-Azië onder een gemeenschappelijke militaire bevelsorganisatie te plaatsen: het American-British-Dutch-Australian Command (ABDACOM). De belangrijkste taak van ABDACOM is het voorkomen dat Japan de zogenaamde Maleise barrière doorbreekt, een denkbeeldige lijn die van Zuid-Sumatra en Singapore, via Java naar Nieuw-Guinea en Noord-Australië loopt. De regering van Nederlands-Indië is vooraf niet geraadpleegd over de oprichting van ABDACOM.<br /><br /> Informatie in o.a.:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 509, 510, 523, 532, 539, 562, 646 en 80628-12-1941ABDACOMH.J. van Mook wordt door de regering in Londen benoemd tot luitenant-gouverneur-generaal. Hij is in die functie de plaatsvervanger van de gouverneur-generaal. De benoeming vindt plaats op verzoek van gouverneur-generaal Tjarda van Starkenborgh Stachouwer. Van Mook maakte in Indië naam door de wijze waarop hij van september 1940 tot juli 1941 de moeilijke economische onderhandelingen met Japan had gevoerd.01-01-1942Van MookDe s.s. Van Imhoff wordt op Indische Oceaan door een Japans verkenningsvliegtuig gebombardeerd en slaat lek. Het zinkende schip wordt door de scheepsbemanning en de bewaking verlaten zonder achterlating van voldoende reddingsmiddelen voor de gevangenen. De Van Imhoff transporteert 473 gevangenen Duitsers en NSBers van Sumatra naar Brits-Indië. Bij de scheepsramp verliezen ruim 300 gevangenen het leven.<br /><br /> Informatie o.a in:<br /> Toegang 2.05.80, inv. nr. 111819-01-1942Van ImhoffJapanse troepen landen op Zuid-Celebes en bezetten het strategisch belangrijke vliegveld Kendari II. Ambon en Java komen daardoor binnen het bereik van de Japanse bommenwerpers. Op 24 januari gaan Japanse troepen ook aan land bij de oliestad Balikpapan op Borneo. Het KNIL-garnizoen in Balikpapan staat onder leiding van luitenant-kolonel C. van den Hoogenband en telt ongeveer 1.200 man. De olie-installaties van de BPM, die jaarlijks 1,2 miljoen ton aan olieproducten leveren, worden vernield voordat de Japanners de stad bereiken. Van den Hoogenband weet met een deel van het garnizoen vliegveld Samarinda II in het binnenland te bereiken. Vanaf daar volgt de evacuatie naar Java. Op 26 januari is Balikpapan volledig in Japanse handen.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 44824-01-1942Kendari en BalikpapanOp 19 december 1941 voeren de Japanners een zware luchtaanval op Pontianak. Door de luchtaanvallen wordt het militaire vliegveld Singkawang II op 25 december door het KNIL ontruimd. Op 27 januari gaan Japanse troepen aan land bij Pamangkat en Singakawang op de westkust van Borneo. Drie dagen eerder, op 24 januari, zijn Japanse eenheden de grens met Brits-Borneo overgestoken op weg naar Bengkajang. Op 31 januari wordt Pontianak door de Japanners bezet.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 66627-01-1942West-BorneoVoor de verdediging van Ambon neemt de legerleiding extra maatregelen. Ambon beschikt over een vliegveld en heeft een natuurlijke haven die strategisch van belang is als hulpbasis voor de marinehavens Soerabaja en Darwin. Naast 1.500 Nederlandse militairen is er daarom ook een Australisch infanteriebataljon van 1.200 man op Ambon gestationeerd. <br /><br /> Op 31 januari landen 5.750 Japanse soldaten en mariniers op de noordkust van Hitoe en de zuidkust van Leitimor. Luitenant-kolonel J.L.R. Kapitz, de territoriaal commandant van Ambon, wordt met zijn staf op 1 januari gevangen genomen. Op 2 februari staken de Australische troepen de strijd. Vijf dagen later, op 7 februari, geven ook de laatste KNIL-eenheden zich over.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv.nrinv. nr. 686, 687, 688, 689, 697, 701 en 705,<br /> Toegang 2.10.62, inv.nrinv. nr. 456,<br /> Toegang 2.13.132, inv.nrinv. nr. 149231-01-1942AmbonJapanse troepen gaan aan land in Makassar op Zuid-Celebes. De KNIL-eenheden trekken zich terug op stellingen in het achterland. Van het plan om tot een guerrillaoorlog over te gaan komt niets terecht door tegenwerking van de bevolking. Op 6 maart geeft territoriaal commandant kolonel M. Vooren zich over aan de Japanners. Op 27 maart capituleren de laatste KNIL-eenheden.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 190<br /> Toegang 2.10.62, inv. nr. 44708-02-1942MakassarJapanse troepen bezetten Bandjermasin in Zuid-Borneo. Op 25 km ten zuidoosten van de stad ligt het vliegveld Oelin dat strategisch van belang is omdat Japanse jachtvliegtuigen vanaf daar kunnen worden ingezet voor het luchtoffensief tegen Java. Op 27 januari is Oelin doelwit van een zware luchtaanval. Alle negen Glenn Martin bommenwerpers van de militaire luchtvaart van het KNIL (ML-KNIL) die er gestationeerd zijn, gaan bij de aanval verloren. Bandjermasin wordt op 10 februari door Japanse troepen ingenomen.10-02-1942BandjermasinCirca 600 Japanse parachutisten springen af bij de twee olieraffinaderijen van Palembang en bij het nabij gelegen vliegveld Palembang I. Hoewel de Japanse troepen grotendeels uit de raffinaderijen verdreven worden, kan de geplande vernieling van het complex maar ten dele worden uitgevoerd. Een Japanse transportvloot bereikt de stad via de rivier de Moesi. Via Oosthaven in Zuid-Sumatra worden op 15, 16 en 17 februari de KNIL-eenheden, de Engelse militairen en de op 14 februari aangekomen Australische versterkingen naar Java afgevoerd.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 665<br /> Toegang 2.10.62, inv. nr. 43814-02-1942PalembangLuitenant-generaal Arthur Percival, opperbevelhebber van de Britse, Brits-Indische, Maleise en Australische troepen in Malakka, geeft zich in Singapore over aan luitenant-generaal Yamashita Tomoyuki, commandant van het 25ste Leger. De overgave voltooit de Japanse verovering van het schiereiland Malakka, een campagne die in totaal 69 dagen duurde. De val van de onneembare vesting Singapore is de grootste nederlaag uit de Britse militaire geschiedenis. Van de 140.000 militairen sneuvelen er 9.000 en gaan er 130.000 in krijgsgevangenschap. Het Japanse leger zet 55.000 soldaten in, van wie er 3.500 sneuvelen.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 26, 27 en 2815-02-1942SingaporeNa de val van Singapore en de Japanse landing in Zuid-Sumatra besluit generaal Wavell de Australische 6de en 7de Divisie niet meer op Java te laten landen. De twee divisies, die op dat moment in konvooien onderweg zijn vanuit het Midden-Oosten, zijn niet op tijd gevechtsgereed voor inzet op Java. De voorhoede van de 7de Divisie zal Java op 1 maart bereiken en rest van de divisie landt op zijn vroegst medio maart. De 6de Divisie wordt eind maart verwacht.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 66016-02-1942AustraliërsCirca 2.000 Japanse soldaten landen bij Sanoer, op de zuidoostkust van Bali, en bezetten het vliegveld. Op het eiland bevinden zich geen reguliere eenheden van het KNIL, alleen een inheemse militie van 600 man. In de nacht van 20 op 21 februari voert de geallieerde marine aanvallen uit op de Japanse transportvloot en haar escorte van vier torpedobootjagers. Tijdens de eerste aanval wordt de torpedobootjager Hr.Ms. Piet Hein tot zinken gebracht. Bij de tweede aanval wordt de lichte kruiser Hr.Ms. Tromp zwaar beschadigd. Drie Japanse torpedobootjagers worden beschadigd, waarvan een zwaar, maar geen van de transportschepen gaat verloren. Het zeegevecht in Straat Badoeng is de eerste grote gevechtsactie van Nederlandse marineschepen sinds 1816.18-02-1942BaliDe havenstad Darwin in Noord-Australië is het doelwit van twee zware Japanse luchtaanvallen. In de ochtend voeren marinevliegtuigen vanaf vier Japanse vliegdekschepen een aanval uit op de haven en het vliegveld. Aan het einde van de ochtend volgt een tweede aanval door bommenwerpers van de legerluchtmacht die vanaf de pas veroverde vliegvelden op Ambon en Zuid-Celebes zijn opgestegen. Bij de aanval worden acht schepen gezonken en komen 243 mensen om het leven. De Japanse aanval maakt grote indruk in Australië en wekt de indruk dat een invasie aanstaande is.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 68019-02-1942DarwinDoor de snelle Japanse opmars, de val van Singapore en het uitblijven van voldoende versterkingen, concludeert Wavell dat de val van Java onvermijdelijk is. Hij vraagt en krijgt toestemming om ABDACOM te ontbinden en verlaat met zijn staf het eiland. De verdediging van Java is vanaf 25 februari een volledig Nederlandse aangelegenheid. De Britse, Australische en Amerikaanse troepen die het eiland niet hebben verlaten, komen onder operationeel bevel van het Algemeen Hoofdkwartier in Bandoeng.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 790 en 80625-02-1942ABDACOMEen geallieerde striking force van twee zware en drie lichte kruisers en negen torpedobootjagers, onder leiding van schout-bij-nacht Karel Doorman, komt in gevecht met een Japans eskader van twee zware en twee lichte kruisers en veertien torpedobootjagers. De Japanse schepen beschermen een konvooi transportschepen dat onderweg is naar Oost-Java. Doorman probeert met zijn schepen tot de transportvloot door te dringen maar slaagt daar niet in. Als de zware kruiser HMS Exeter tijdens het gevecht ernstige averij oploopt, moet zij zich losmaken uit de slagorde. Doorman, die met zijn vlaggeschip Hr.Ms. De Ruyter de linie aanvoert, ziet dat de onvoorziene koerswending van Britse kruiser gevolgd wordt door alle schepen die erachter varen. Om de slagorde van het eskader te herstellen, laat Doorman het beroemd geworden sein uitgaan: All ships follow me. De slag in de Javazee eindigt in een zware nederlaag voor de geallieerden. De lichte kruisers Hr.Ms. Java en De Ruyter en de torpedobootjager Hr.Ms Kortenaer worden tot zinken gebracht. Ook de Engelse jagers HMS Electra en Jupiter gaan verloren. De Japanners verliezen geen schepen. De Japanse marineleiding stelt de landing op Java uit met 24 uur.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.13.37, inv. nr. 16027-02-194228-02-1942JavazeeDe Australische lichte kruiser HMAS Perth en de Amerikaanse zware kruiser USS Houston, op weg van Tandjong Priok naar Tjilatjap, stoten bij de Baai van Bantam onverwacht op de Japanse invasievloot voor West-Java. Beide schepen worden in een hevig gevecht tot zinken gebracht. De torpedobootjager Hr.Ms. Evertsen probeert uit te wijken maar wordt ontdekt en in Straat Soenda door Japanse schepen in brand geschoten. De Evertsen wordt op een eiland in de Baai van Lampong aan de grond gezet en verlaten. Als de brand het achterschip bereikt, vliegt het schip in de lucht.01-03-1942Straat SoendaRuim 20.000 Japanse soldaten van de Tweede Divisie van het 16de Japanse Leger voeren landingen uit op West-Java. De eerste landing vindt plaats op 28 februari om 23.00 uur op de westkust van de Baai van Bantam. Om 00.15 uur en 00.30 uur gevolgd door landingen bij Merak. Bij Eretan Wetan gaan om 02.00 uur Japanse troepen aan land. De gevechtsgroep Sato trekt via Serang en Tangerang op naar Batavia dat op 5 maart wordt bereikt. Batavia is door de Indische regering tot een open stad verklaard en wordt dus niet verdedigd. De gevechtsgroep Shoji trekt op via Pamanoekan en Soebang en neemt op eerste dag van de landing het strategisch belangrijke vliegveld Kalidjati in. Nog dezelfde dag worden Japanse jachtvliegtuigen uit Sumatra ingevlogen. Een dag later is Kalidjati in gebruik door de 3de Legerluchtmacht.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 531, 663, 651 en 80301-03-1942Landingen JavaGouverneur-generaal Jonkheer A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer draagt hetopperbevel van de strijdkrachten in Nederlands-Indië over aan luitenant-generaal H. ter Poorten (KNIL) en schout-bij-nacht J.J.A. van Staveren (marine).<br /> De gouverneur-generaal krijgt van de regering in Londen de instructie dat hij niet tot een algemene capitulatie mag besluiten. Die beslissing is voorbehouden aan Londen. Het kabinet wil daarmee de staatsrechtelijke voorwaarde scheppen voor een guerrillaoorlog tegen de Japanners.04-03-1942BevelsoverdrachtVice-admiraal C.E.L. Helfrich, die in opdracht van gouverneur-generaal op 2 maart uitwijkt naar Ceylon, wordt benoemd tot Bevelhebber der Strijdkrachten in het Oosten (BSO). De functie is zuiver administratief. Helfrich zal tijdens de oorlog geen operationeel bevel voeren.05-03-1942Helfrich BSODe Tjiaterstelling, die de noordelijke toegang naar de Bandoengse hoogvlakte verdedigd, wordt door Japanse troepen van Shoji-brigade doorbroken. De Japanners zetten 3.000 soldaten in en verliezen bij de gevechten om de Tjiaterstelling ongeveer 200 man aan doden en gewonden. Als in de avond van 7 maart Lembang in Japanse handen valt, vraagt generaal-majoor J.J. Pesman, de commandant van de Groep Bandoeng, de Japanners om een<br /> wapenstilstand. Een staakt-het-vuren wordt afgekondigd en in de ochtend van 8 maart volgt een inleidende bespreking tussen Pesman en Shoji in Hotel Isola. Op 9 maart trekt de gevechtsgroep Shoji Bandoeng binnen.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.10.62, inv. nr. 44606-03-1942TjiaterstellingDe s.s. Poelau Bras wordt op 7 maart in de Indische Oceaan door Japanse vliegtuigen van het vliegdekschip Hiryu aangevallen en tot zinken gebracht. Het schip evacueert personeel van de marine, de SMN (Stoomvaartmaatschappij Nederland) en burgers. Vermoedelijk komen 240 tot 280 opvarenden om het leven. Onder hen schout-bij-nacht J.J.A. van Staveren. Er worden 116 opvarenden gered.07-03-1942Poelau BrasIn opdracht van de gouverneur-generaal krijgt een groep Indische deskundigen de opdracht uit te wijken naar Australië. Zij zullen voor de duur van de oorlog de belangen van het bezette Nederlands-Indië behartigen. De groep wordt samengesteld door luitenant-gouverneur-generaal H.J. van Mook en bestaat uit Ch.O. van der Plas en R.A.A. Soejono (leden van de Raad van Indië), mr. J.E. van Hoogstraten (directeur van Economische Zaken), R. Loekman Djajadinigrat (directeur van Onderwijs), mr. N.S. Blom (directeur van Justitie), dr. R.E. Smits (directeur-secretaris van de Javasche Bank), ir. P.H.W. Sitsen (hoofd van de afdeling Nijverheid), dr. ir. P. Honig (directeur van het Instituutvoor Rubberonderzoek), ir. C.J. Warners (hoofd van de telegraaf-telefoondienst der PTT), prof. mr. J. Eggen (hoogleraar, eerste gedelegeerde van de Commissie Rechtsverkeer in Oorlogstijd) en B.S. van Deinse (hoofdagent van de KPM te Singapore). Bovendien vertrekken generaal-majoor L.H. van Oyen (commandant van de militaire luchtvaart) en de stafofficieren S.H. Spoor, D.C. Buurman van Vreeden en jhr. J.M.R. Sandberg. In totaal weten ongeveer 1.500 Nederlandse mannen, vrouwen en kinderen voor de capitulatie naar Australië uit te wijken.07-03-1942EvacuatiesIn een onderofficierswoning op het militaire vliegveld Kalidjati vinden op 8 en 9 maart de capitulatiebesprekingen plaats. De Japanse delegatie wordt geleid door luitenant-generaal Imamura Hitoshi, de commandant van het 16de Leger. Op de eerste dag van de besprekingen bestaat de Nederlandse delegatie uit de gouverneur-generaal Jonkheer A.W.L.Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, luitenant-generaal H. ter Poorten en generaal-majoors J.J. Pesman en H. Bakker. Verder zijn de ambtenaren P.J.A. Idenburg (chef-kabinet van de GG), H. Hagenaar (Dienst Oost-Aziatische Zaken), J.M. Kiveron (hoofd Algemene Secretarie) en A.F.P. Hulsewé (Dienst Oost-Aziatische Zaken) aanwezig.<br /><br /> Als Imamura aan Van Starkenborgh vraagt of het KNIL wil capituleren, antwoordt de gouverneur-generaal dat hij niet bevoegd is om daarover te beslissen. De Nederlandse delegatie wil praten over een gedeeltelijke overgave van het KNIL, dat wil zeggen alleen de Groep Bandoeng. Als ook legercommandant Ter Poorten hetzelfde antwoord geeft, stuurt Imamura de gouverneur-generaal en de andere ambtenaren weg. Ter Poorten wordt opnieuw gevraagd of hij de algemene en onvoorwaardelijke capitulatie van het gehele KNIL wil ondertekenen. Imamura laat weten dat bij een Nederlandse weigering de oorlog wordt hervat tot het KNIL is vernietigd. Om 18.20 uur tekent Ter Poorten de algemene capitulatie van het KNIL. <br /><br /> De volgende dag, 9 maart, wordt om 07.45 uur de algemene capitulatie via de NIROM bekend gemaakt. Op 9 maart bekrachtigt Ter Poorten in Kalidjati de capitulatievoorwaarden. Ongeveer<br /> 56.000 militairen van het KNIL, de marine en de gemilitariseerde hulpkorpsen gaan in krijgsgevangenschap. Over de circa 14.000 Britse, Australische en Amerikaanse troepen die nog op Java zijn wordt niets afgesproken08-03-194209-03-1942CapitulatieOp 12 maart gaan eenheden van de Keizerlijke Garde Divisie van het 25ste Japanse Leger op vier plaatsen aan land in Atjeh en op de Oostkust van Sumatra. Een dag later trekt een bataljon wielrijders, de voorhoede van de gevechtsgroep Yoshida, Medan binnen. Alle KNIL-eenheden hebben zich dan al op bevel van generaal-majoor R.Th. Overakker, de territoriaal commandant Midden-Sumatra, in de richting van Brastagi teruggetrokken. Overakker is van plan om met zijn beroepseenheden in de Alasvallei in Atjeh een guerrillaoorlog te beginnen. De plannen worden doorkruist door de algemene opstand die in Atjeh uitbreekt tegen het Nederlandse gezag. Als de Japanse gevechtsgroep Taga op 26 maart vanuit het noorden Blangkedjeren bereikt, besluit Overakker te capituleren. In de middag van 26 maart geven generaal-majoor Overakker, zijn chef-staf majoor J.H. de Vries en kolonel G.F.V. Gosenson, de territoriaal commandant van Atjeh, zich in Kota Tjane over aan majoor Kitayama.12-03-194226-03-1942Noord-SumatraOp bevel van president Roosevelt verlaat Douglas MacArthur de Filippijnen op 22 februari 1942. Met zijn familie en naaste staf vertrekt hij met vier torpedomotorboten vanaf het belegerde eiland Corregidor in de Baai van Manila. Op 13 mei wordt Mindanao bereikt en vanaf daar wordt het gezelschap met een B-17 bommenwerper naar Noord-Australië gevlogen. Op 17 maart komt MacArthur aan op Batchelor Field. Door zijn rol bij de verdediging van de Filippijnen en zijn gewaagde ontsnapping is MacArthur in de Verenigde Staten uitgegroeid tot een nationale held. De komst van Amerikas beroemdste generaal wordt door de Australiërs met enthousiasme begroet. Na de val van Singapore is het iedereen duidelijk dat van Groot-Britannië voorlopig niets te verwachten valt. MacArthur wordt opperbevelhebber van alle troepen in Australië en Nieuw Zeeland. MacArthur, zo voorspelt de Australische legercommandant Blamey, will be so far away from his own Government that he will not receive any interference, and as for our own Government, he will take no notice of it. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 28<br /> Algemeen relatie MacArthur-Australische regering: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 49, 50 en 5117-03-1942MacArthurDe internering van de Europese burgerbevolking op Java begint in oktober 1942. Vanaf april 1942 zijn alle Europeanen vanaf 17 jaar verplicht zich te laten registreren. De Japanse autoriteiten maken een onderscheid tussen volbloed Nederlanders (totoks) en Nederlanders van gemengde afkomst (Indo-Europeanen). Eerst worden de mannen tussen zestien en 60 jaar geïnterneerd, aansluitend de vrouwen, kinderen en bejaarden. De meeste Indo-Europeanen blijven op Java buiten de kampen. Het ontbreekt de Japanners aan de middelen om deze grote groep, die wordt geschat op minimaal 120.00 tot maximaal 200.00 personen, te interneren. Veel van hen zijn bovendien onmisbaar, zij moeten de Japanners helpen het openbare leven op Java op gang te houden. Ook wordt door de Japanse autoriteiten niet uitgesloten dat de Indo-Europeanen zich, als mede-Aziaten, op termijn zouden willen inzetten voor de Japanse zaak. In de buitengewesten worden vrijwel direct na de Japanse bezetting alle Europeanen en Indo-Europeanen in kampen geïnterneerd.<br /><br /> Informatie o.a. in<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 820, 821, 822 en 823 (Zweeds consulaat Soerabaja).<br /> Toegang 2.10.14, inv. nrs. 5247, 5248, 5249, 5251 (Gedeelte kampadministratie Tjideng, 1945)<br /> Toegang 2.10. 62, inv. nrs. 244, t/m 191 (Stukken betreffende krijgsgevangen- en burgerinterneringskampen in Nederlands-Indië).04-1942InterneringenIn Canberra wordt 18 NEI (Netherlands East Indies) Squadron RAAF opgericht. 18 Squadron is uitgerust met middelzware B-25 Mitchell bommenwerpers. De vliegtuigen zijn in de Verenigde Staten gekocht maar niet op tijd in Indië afgeleverd. Bij 18 Squadron dienen naast de Nederlandse bemanningen ook Australische co-piloten, boordschutters en bommenrichters. Het grondpersoneel is Australisch. <br /><br /> In december 1942 wordt 18 Squadron gestationeerd in Noord-Australië en vanaf januari 1943 worden aanvalsmissies gevlogen naar onder andere Timor en de Kei Eilanden. Vanaf mei 1943 is het squadron operationeel vanaf het vliegveld Batchelor Field. Op 6 april 1945 wordt mede door de inzet van 11 B-25s van 18 Squadron de Japanse kruiser Isuzu buiten gevecht gesteld. In totaal brengt de eenheid tijdens de oorlogsjaren meer dan 25.000 ton aan Japanse schepen tot zinken.04-04-194218 SquadronNa de opheffing van ABDACOM, de val van Nederlands-Indië en de Filippijnen worden nieuwe operatiegebieden vastgesteld. Azië wordt verdeeld in vier gebieden: Indian Theatre (vanaf augustus 1943 SEAC: South East Asia Command), South West Pacific Area (SWPA), Pacific Ocean Areas (POA) en South East Pacific Area (SEPA). Nederlands-Indië wordt om strikt militaire redenen over twee gezagsgebieden verdeeld. Sumatra valt onder het door de Britten geleide Indian Theatre. De overige eilanden van Nederlands-Indië vallen onder de SWPA dat onder verantwoordelijkheid van MacArthur staat. <br /> Op 6 april komt de voorhoede van de Amerikaanse 41ste Divisie aan in Australië. Het zijn de eerste Amerikaanse troepenversterkingen die het continent bereiken. Negen dagen later arriveren ook de eerste eenheden van de Amerikaanse 32ste Divisie. Het hoofdkwartier van SWPA, dat aanvankelijk gevestigd is in Melbourne, wordt op 20 juli verplaatst naar Brisbane. MacArthur neemt in zijn staf alleen Amerikaanse officieren op.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 28 en 49205-04-1942OperatiegebiedenIn Melbourne wordt de Nederlands-Indische Commissie voor Australië en Nieuw-Zeeland opgericht. Het bestuur wordt gevormd door J.E. van Hoogstraten, R. Loekman Djajadiningrat en R.E. Smits. De commissie is onder andere verantwoordelijk voor de behandeling in Australië en Nieuw-Zeeland van alle zaken betreffende goederen, kredieten, fondsen, goud, de scheepvaart en uitgewekenen, een en ander voorzover uit Nederlands-Indië afkomstig, voor Nederlands-Indië bestemd of waarbij Nederlandse belangen zijn betrokken.07-04-1942CommissieOp de verjaardag van de Japanse keizer lanceert het propagandadepartement van het leger de Tiga-A (Drie-A) beweging. Het Japanse bestuur wil de Indonesische bevolking vertrouwd maken met de Groot Oost-Aziatische Welvaartssfeer: de economische invloedsfeer die onder Japanse leiding in Azië wordt opgebouwd. De Maleise leuze van de Tiga-A beweging is: Tjahaja Asia Nipon, Pelindoeng Asia hipon, Pemimpin Asia hipon (Japan is het Licht, de Beschermer en de Leider van Azië). De Tiga-A beweging is een onderdeel van het beleid om Java te Japaniseren. Daartoe worden ook de Japanse jaartelling (1942 wordt het jaar 2062), de Japanse uurtijd (de Tokio-tijd), de Japanse feestdagen, de keizerverering en het verplichte eerbewijzen aan Japanse militairen ingevoerd. Op alle inheemse lagere scholen wordt Japanse les opgenomen in het onderwijsprogramma. Er komt tegelijkertijd een algemeen verbod op de Nederlandse taal.<br /><br /> Algemene informatie over het dagelijks leven o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 808, 809, 810, 811, 812, 813, 814, 815, 816, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823 en 824 (Zweedse consulaatsarchieven).<br /> Toegang 2.12.37, inv. nr. 254, 255, 256 en 257<br /> Toegang 2.13.132, inv. nr. 1538<br /> Toegang 2.10.14. inv. nrs. 5192, 5196, 5197, 5197, 5203, 5212 en 521629-04-1942JapaniseringDe Japanse marine behaalt een tactische overwinning maar lijdt een strategische nederlaag tijdens de slag in de Koraalzee. De Gecombineerde Vloot verliest bij het treffen met een Amerikaans eskader een licht vliegdekschip, een mijnenlegger en een torpedobootjager. Een vliegdekschip van de slagvloot wordt zwaar beschadigd. De Amerikaanse marine lijdt zwaardere verliezen. Een van de vliegdekschepen van de slagvloot gaat verloren, een ander zwaar beschadigd en een olietanker en een torpedobootjager worden tot zinken gebracht. De zeeslag dwingt de Japanners om een geplande overzeese aanval op Port Moresby, aan de zuidkant van Australisch Nieuw-Guinea, op te geven.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 29 en 3006-05-194208-05-1942KoraalzeeDe Javaan Raden Adipati Ario Soejono wordt in Londen benoemd tot minister zonder portefeuille in het kabinet Gerbrandy. Het is de eerste en enige keer in de Nederlandse parlementaire geschiedenis dat een Javaan zitting<br /> neemt in het kabinet. Soejono, die lid is van de Raad van Indië, was op 7 maart 1942 met een groep Indische deskundigen op last van de gouverneur-generaal naar Australië uitgeweken. Door een niet-blanke rijksgenoot te benoemen hoopt de regering Amerikaanse kritiek op het koloniale bestuur de wind uit de zeilen te nemen. Soejono overlijdt in Engeland op 5 januari 1943.09-05-1942SoejonoIn Colombo (Ceylon) wordt een Netherlands Special Operations-organisatie opgericht (NSO). Omwille van de geheimhouding spreekt men over de afdeling Insulinde. De eenheid heeft als voornaamste taak inlichtingengroepen (parties) in te brengen in Sumatra. Op 1 augustus 1942 wordt NSO opgeheven en opgevolgd door het Korps Insulinde. Het Korps Insulinde staat achtereenvolgens onder bevel van majoor F. Mollinger, overste H.G.C. Pel en luitenant-ter-zee C.J. Wingerder. In de periode mei 1942 tot augustus 1945 voert het Korps Insulinde acht operaties uit op Sumatra met in totaal dertien landingen.19-06-1942InsulindeDe Gecombineerde Vloot probeert de Amerikaanse marine tot een beslissende zeeslag te forceren door het eiland Midway aan te vallen, maar wordt verrast door de aanwezigheid van drie Amerikaanse vliegdekschepen. De<br /> Amerikanen zijn op de hoogte van de plannen omdat zij het gecodeerde berichtenverkeer van de Japanse marine kunnen ontcijferen. Bij de slag om Midway verliest de Japanse marine vier grote vliegdekschepen, een zware kruiser en bijna 3.000 marinemensen, waaronder 121 ervaren piloten. De Amerikanen verliezen een vliegdekschip, een torpedobootjager en ongeveer 250 marinemensen.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 3004-07-194207-07-1942MidwaySoerkarno keert uit ballingschap terug in Batavia en wordt verwelkomd door Mohammed Hatta en enkele honderden medestanders. Soekarno, die door de Nederlanders van zijn verbanningsoord Benkoelen naar Padang is gebracht, wordt door de Japanse autoriteiten naar Batavia ontboden. Na zijn aankomst overlegt hij met de andere nationalistische voormannen, Soetan Sjahrir en Mohammed Hatta. Enkele dagen later vindt in het Paleis Koningsplein een ontmoeting plaats met luitenant-generaal Imamura, de hoogste Japanse autoriteit op Java. Soekarno verklaart bereid te zijn om met het Japanse militaire bestuur samen te werken. Imamura zegt hem op zijn beurt een sterkere deelneming van de [Indonesische] bevolking aan het bestuur toe. Over de staatkundige toekomst van Indonesië wordt niets afgesproken.09-07-1942SoekarnoKoningin Wilhelmina houdt in de avond van 6 december in Londen een toespraak voor Radio Oranje over de naoorlogse structuur van het Koninkrijk. In Nederlands-Indië is het op dat moment 7 december. In haar toespraak zegt Wilhelmina Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen intern zelfbestuur toe binnen het rijksverband. Na de oorlog gaat een rijksconferentie met vertegenwoordigers uit alle gebiedsdelen advies uitbrengen over een nieuwe structuur voor het Koninkrijk.07-12-1942WilhelminaOp de eerste verjaardag van de Japanse aanval op Pearl Harbor en het uitbreken van de oorlog in de Pacific wordt de naam van Batavia officieel veranderd in Djakarta.08-12-1942DjakartaTijdens de conferentie van Casablanca botsen Amerikaanse en Britse visies over de oorlogsvoering tegen Japan. De Britse delegatie pleit ervoor om, geheel in lijn met de Europa-eerst-strategie, in de Pacific een passieve, defensieve strategie te voeren totdat Duitsland verslagen is. De Britten willen meer middelen inzetten voor het Brits-Amerikaanse offensief in het Middellandse Zeegebied. De Amerikaanse delegatie zet in op een verdubbeling van middelen voor de oorlog tegen Japan. Op dat moment is 15 procent van het geallieerde oorlogspotentieel bestemd voor de oorlog in de Pacific. Onder Amerikaanse druk gaan de Britten akkoord met het plan om in de Pacific in 1943 langs twee aanvalslijnen in het offensief te gaan. De Amerikaanse marine zet in het bevelsgebied van de Pacific Ocean Areas (POA) de aanval in tegen Gilbert Eilanden, de Marshall Eilanden en de Marianen Eilanden. Het Amerikaanse leger gaat in de South West Pacific Area (SWPA) in de aanval tegen Japanse steunpunten in de Bismarck Archipel en op Nieuw-Guinea.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 3314-01-194326-01-1943CasablancaTijdens een massabijeenkomst in Djakarta kondigt Soekarno de start van een nieuwe organisatie aan: Poetera (Poesat Tenaga Rakjat (Centraal Volks Vermogen). De beweging heeft tot doel een krachtig nieuw Java te scheppen als schakel in de Groot Oostaziatische Gemeenschappelijke Welvaartssfeer, door Groot-Japan te helpen bij het bereiken van de overwinning in de Groot-Oostaziatische Oorlog. Poetera is de opvolger van de Tiga A-beweging en wordt geleid door de vier nationalisten Soekarno, M. Hatta, K.H. Dewantoro en H.M. Mansoer. Soekarnos eis om Indonesia in de naam van de beweging op te nemen, de rood-witte vlag te voeren en het Indonesia Raya te mogen zingen, wordt door de Japanners afgewezen. Poetera biedt Soekarno een podium om de bevolking van Java te bereiken. Tijdens zijn publieke optredens legt hij er steeds de nadruk op dat wie de beweging steunt daarmee ook de nationale zaak dient. Poetera wordt op 7 januari 1944 opgeheven en op 1 maart 1944 opgevolgd door Djawa Hokokai (Samenbundeling van de Dienstbaarheid op Java), en nieuwe mobilisatiebeweging die sterker wordt aangestuurd door het Japanse militaire bestuur. Soekarno is slechts adviseur.08-03-1943MobilisatieIn Melbourne wordt Nefis (Netherlands Forces Intelligence Service) opgericht. De inlichtingendienst wordt geleid door kapitein-luitenant-ter-zee G.B. Salm en heeft de taak inlichtingen te verzamelen over bezet Nederlands-Indië en de activiteiten de Japanners. Onder leiding van luitenant-ter-zee J.J. Quéré houdt Sectie III (Speciale inlichtingen en Bijzondere operaties) zich bezig met het opleiden en uitzenden van inlichtingen parties naar bezet Nederlands-Indië. NEFIS zendt in de oorlogsjaren 37 inlichtingengroepen (parties) uit. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 399 t/m 467 (Collection of Special Operations Australia)01-04-1943NEFISOp de Java worden de Keibodan en de Seinendan opgericht. Bij de Keibodan dienen Javaanse jongeren van 23 tot 35 jaar als hulppolitieagenten. Bij de Seinendan dienen jongeren van 14 tot 23 jaar bij de luchtbescherming. Beide organisaties zijn ongewapende hulpkorpsen waartoe honderdduizenden Javaanse vrijwilligers toetreden. De oprichting van de semi-militaire hulpkorpsen is een onderdeel van de mobilisatie van de bevolking.<br /> Om de Japanse strijdkrachten te versterken werft het militaire bestuur vanaf 1942 ook vrijwilligers die als hulpsoldaten (heihos) in het leger dienen en ook buiten Java worden ingezet. Op 3 oktober 1943 wordt PETA opgericht (Soekarela Tentara Pembela Tanah Air - Leger voor de Verdediging van het Vaderland). PETA is een bewapend Indonesisch militair korps, gevormd uit vrijwilligers en opgeleid door Japanse officieren. Tot bataljonsniveau zijn de commandanten Indonesiërs. De PETA telt in 1945 naar schatting 36.000 officieren en manschappen.29-04-1943MilitariseringVice-admiraal Lord Louis Mountbatten wordt benoemd tot opperbevelhebber van South East Asia Command. Mountbatten was Chief of Combined Operations geweest van oktober 1941 tot oktober 1943. Als opperbevelhebber SEAC krijgt hij de leiding over de verdediging van Brits-Indië en herovering van Birma. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 5201-10-1943MountbattenOp Java wordt door het Japanse militaire bestuur een organisatie opgericht om op grote schaal indonesische arbeiders te werven: de Badan Pembantoe Peradjoerit Pekerdja. Soekarno zet zich actief in om zijn landgenoten over te halen zich aan te sluiten. De arbeidskrachten, die worden ingezet ten behoeve van de Japanse oorlogseconomie, zijn vooral bekend geworden onder hun Japanse naam romusha. De meerderheid wordt tewerkgesteld op Java. De werving vindt vaak plaats onder dwang, de werkomstandigheden zijn zwaar en door ziekte, ondervoeding en mishandeling komen grote aantallen Javanen om het leven. Vanaf 1944 worden naar schatting 160.000 tot 200.000 Javaanse romushas overzee ingezet. Onder andere bij de aanleg van de Pakan Baroe-spoorlijn en de Birma-spoorlijn.19-10-1943RomushaAmerikaanse troepen gaan op twee plaatsen aan land bij Hollandia in Nieuw-Guinea. De Japanse legerleiding is volkomen verrast door de aanval. Met de gedurfde operatie passeert MacArthur sterke Japanse troepenconcentraties<br /> op de noordkust van Nieuw-Guinea. Zijn strategie wordt vergemakkelijkt doordat de Amerikaanse militaire inlichtingendiensten in staat zijn het gecodeerde berichtenverkeer van het Japanse leger te lezen. De verovering van het zwak verdedigde Hollandia brengt MacArthur in één klap 650 km dichterbij de Filippijnen. De operatie kost aan slechts 150 Amerikaanse soldaten het leven en wordt beschouwd als een van MacArthurs grootste triomfen. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 39 en 5322-04-194427-04-1944HollandiaPremier Tojo treedt af. Hij wordt opgevolgd door Koiso Kuniaki. De wisseling brengt geen verandering in het Japanse oorlogsbeleid. De val van het kabinet Tojo is het gevolg van de Amerikaanse verovering van Saipan in de Marianen Eilanden op 7 juli 1944. Bij de zeeslag om de eilandengroep verliest de Japanse marine drie vliegdekschepen en bijna 400 vliegtuigen. Na de verovering van Saipan, Guam en Tinian, en de vernietiging van de plaatselijke Japanse garnizoenen, komt Japan binnen het bereik van de Amerikaanse B-29 bommenwerpers.18-07-1944KoisoOp initiatief van president Roosevelt vindt in Honolulu op Hawaii een conferentie plaats over de te volgen strategie in de Pacific. De twee rivaliserende Amerikaanse commandanten, Chester W. Nimitz (opperbevelhebber Pacific Ocean Areas) en Douglas MacArthur (opperbevelhebber South West Pacific Area), zetten voor president Roosevelt en zijn chef-staf William D. Leahy persoonlijk hun plannen uiteen. Nimitz pleit voor een invasie van Formosa, MacArthur wil de Filippijnen bevrijden. Twee maanden later, in september 1944, besluiten de Amerikaanse verenigde chefs van staven tot het laatste. MacArthur krijgt de kans zijn belofte I shall return, uitgesproken bij zijn vlucht in 1942, in te lossen.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 4026-07-1944Pearl Harbor ConferentieHet Japanse transportschip Junyu Maru wordt op de Indische Oceaan tot zinken gebracht door de Engelse onderzeeboot HMS Tradewind. De Junyo Maru vervoert naar schatting 6.500 Javaanse dwangarbeiders en geallieerde krijgsgevangenen van Tandjong Priok naar Padang. Onder de krijgsgevangenen bevinden zich Nederlanders, Amerikanen, Engelsen en Australiërs. Naar schatting 5.620 opvarenden verliezen bij de scheepsramp het leven. Daarmee is de scheepsramp met de Junyo Maru de grootste uit de maritieme geschiedenis.18-09-1944Junyo MaruIn Batavia wordt een groep Indo-Europese jongens gearresteerd. Het is de eerste van een reeks van arrestaties die ook in andere steden op Java plaatsvindt. Het Japanse bestuur besluit tot de maatregel omdat de Indo-Europese jongens blijven weigeren hun Nederlandse afkomst te verloochenen. De groep, die in totaal ongeveer 650 jongens in de leeftijd van 16 tot 23 jaar telt, wordt opgesloten in de Glodok-gevangenis. Zij komen weer vrij op 27 augustus 1945.27-09-1944GlodokBij de Filippijnen vindt de grootste zeeslag plaats uit de Tweede Wereldoorlog. De Japanse marine zet alles op alles om in een beslissende slag de Amerikaanse invasie van de Filippijnen te voorkomen. Als Japan de Filippijnen verliest, worden de verbindingen met Nederlands-Indië verbroken en is het land verstoken van de aanvoer van grondstoffen. <br /> De Japanse marine probeert de Amerikaanse slagvloot van de invasievloot weg te lokken door een deel van de eigen slagvloot als lokaas in te zetten. Die opzet slaagt maar alle Japanse aanvallen op de invasievloot worden afgeslagen. De slag in de Golf van Leyte eindigt in een zware nederlaag voor Japan. Na Leyte speelt de Japanse marine geen rol van betekenis meer in de oorlog.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 41 en 65723-10-194426-10-1944Golf van LeyteIn maart 1944 staan de geallieerden op het punt een offensief te beginnen tegen Nederlands Nieuw-Guinea. De Nederlands-Indische autoriteiten vragen aan generaal MacArthur om een overeenkomst die het herstel van het Nederlandse gezag in de heroverde gebieden regelt. De ondertekening van de overeenkomst wordt echter vertraagd als het document in Washington op politieke problemen stuit. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Cordell Hull wil dat de Nederlandse autoriteiten zich in de overeenkomst vastleggen op een datum waarop zij hun kolonie onafhankelijkheid of volledige autonomie verlenen. MacArthur wil zich niet mengen in de naoorlogse politiek van Nederlands-Indië en wordt daarin gesteund door het Amerikaanse ministerie van Oorlog. Op 30 november 1944 treedt Cordell Hull af en wordt Edward Stettinius jr. minister van Buitenlandse Zaken. Op 10 december 1944 wordt in Tacloban op het Filippijnse eiland Leyte de Van Mook-MacArthur Civil Affairs Agreement ondertekent. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.05.80, inv. nr. 31410-12-1944Civil Affairs AgreementIn Jalta op de Krim vindt voor de tweede keer in de Tweede Wereldoorlog een conferentie plaats tussen de drie geallieerde oorlogsleiders Roosevelt, Stalin en Churchill. Sovjetleider Josef Stalin geeft definitief toe aan de Amerikaanse wens om deel te nemen aan de strijd tegen Japan. Stalin belooft dat de Sovjet-Unie, binnen een termijn 90 dagen na de capitulatie van Duitsland, een oorlog tegen Japan zal beginnen.04-02-1945JaltaDouglas MacArthur keurt de aanval op Nederlands-Indië goed. De operatie krijgt de codenaam Oboe en zal worden uitgevoerd door Australische troepen. Operatie Oboe kent zes fasen: de verovering van Tarakan (Oboe 1), Balikpapan<br /> (Oboe 2), Bandjermasin (Oboe 3), Java (Oboe 4), de rest van Nederlands-Indië (Oboe 5) en ten slotte Brits-Borneo (Oboe 6). Operatie Oboe stuit echter op bezwaren van de Amerikaanse legerleiding en van de Australische regering. Na de verovering van de Filippijnen is de militaire rechtvaardiging voor een invasie van Nederlands- Indië weggevallen. Drie van de zes Oboe-operaties gaan uiteindelijk door. De invasie van Java wordt op 3 april geschrapt.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 400, 604, 639, 658 en 80118-03-1945Operatie OboePremier Koiso treedt af. Koiso wordt verantwoordelijk gehouden voor de militaire nederlagen die Japan in 1944 en 1945 lijdt. In oktober 1944 vindt de Amerikaanse landing plaats op het eiland Leyte in de Filippijnen. In de aansluitende zeeslag wordt de Japanse marine vernietigend verslagen. In maart 1945 veroveren Amerikaanse mariniers Iwo Jima en op 1 april landen ze op Okinawa. Hirohito vraagt admiraal Suzuki Kantaro een nieuw kabinet te vormen.05-04-1945SuzukiAls duidelijk wordt dat Japan de oorlog gaat verliezen, worden aan de Indonesische nationalisten meer concessies gedaan. Het Japanse bestuur stelt op 29 april 1945 de BPKI in (Badan Penjelidikan Kemerdekaan Indonesia Forum ter Voorbereiding van Indonesiës Onafhankelijkheid).29-04-1945BPKIIn februari 1945 geeft generaal Douglas MacArthur het Australische Eerste Legercorps de opdracht Tarakan, Brunei en Balikpapan te veroveren. Het olie-eiland Tarakan ligt direct langs de geallieerde invasieroute naar Java en beschikt over een vliegveld. Hoewel de invasie van Java op 3 april 1945 wordt afgeblazen, laat MacArthur het offensief toch doorgaan. De verovering van Tarakan begint op 1 mei 1945 en duurt zes weken. De operatie kost aan ongeveer 250 Australische militairen het leven. Op 15 augustus 1945 worden de laatste Japanse militairen gedood of gevangen genomen. Op 7 juli 1945 landt de Australische 7de Divisie bij Balikpapan. In totaal zouden bij de drie operaties tegen Borneo 569 Australiërs en ongeveer 4.800 Japanners sneuvelen. <br /> Informatie o.a. in: <br /><br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 43, 44, 602, 603, 604, 605, 658 en 80701-05-1945TarakanDe Verenigde Staten, Groot-Brittannië en China roepen Japan op de capitulatievoorwaarden van de Conferentie van Postdam te aanvaarden. Punt 13 van de declaratietekst luidt: We call upon the government of Japan to proclaim now the unconditional surrender of all Japanese armed forces, and to provide proper and adequate assurances of their good faith in such action. The alternative for Japan is prompt and utter destruction. Premier Suzuki laat op 28 juli tijdens een persconferentie weten dat de Japanse regering het ultimatum naast zich neerlegt.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 4526-07-1945Declaratie PotsdamOp 6 augustus 1945 wordt Hiroshima door een atoombom vernietigd. Naar schatting 100.000 tot 140.000 Japanners komen daarbij direct om het leven.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 4506-08-1945HiroshimaOp 7 augustus 1945 komt de PPKI voort (Panitia Persiapan Kemerdekaan Indonesia - Comité ter Voorbereiding van Indonesiës Onafhankelijkheid) uit de BPKI. Soekarno is voorzitter en Hatta vice-voorzitter.07-08-1945PPKI08-08-1945Sovjet-UnieOp 9 augustus 1945 wordt Nagasaki door een tweede atoombom vernietigd. Ongeveer 35.000 tot 40.000 mensen worden daarbij direct gedood. De Japanse minister van Buitenlandse zaken laat op 10 augustus weten dat zijn land bereid is de geallieerde voorwaarden te accepteren.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 4509-08-1945NagasakiTijdens de Conferentie van Potsdam (juli 1945) krijgt de Britse vice-admiraal Mountbatten, de opperbevelhebber South East Asia Command, te horen dat de oostgrens van zijn bevelsgebied SEAC wordt verlegd. Die uitbreiding wordt op 15 augustus 1945 van kracht. Niemand kon in juli 1945 voorzien dat precies op die dag Japan zou capituleren. <br /><br /> De uitbreiding van het bevelsgebied op de dag van de Japanse capitulatie stelt Mountbatten voor enorme problemen. Het zuidelijk deel van Frans Indo-China en geheel Nederlands-Indië vallen nu onder zijn verantwoordelijk. Het gebied telt ongeveer 90 miljoen inwoners en heeft geen betrouwbaar functionerend bestuursapparaat. Het ontbreekt Mountbatten aan de benodigde troepen en transportmiddelen om zijn taak uit te voeren. Daarnaast zijn de troepen onder zijn bevel nog niet voorbereid op hun nieuwe vredestaken en heeft hij weinig accurate informatie over situatie ter plekke. In het bevelsgebied van SEAC bevinden zich naar schatting 120.000 geallieerde krijgsgevangenen en geïnterneerden die dringend hulp nodig hebben. Mountbatten staat ook voor de immense taak de circa 633.000 Japanse militairen in het gebied te verzamelen, te ontwapenen en af te voeren en de circa 100.000 Japanse burgers, Formosanen en Koreanen. De uitvoering van Mountbattens taken loopt bovendien vertraging op als MacArthur op 19 augustus laat weten dat er in bezet gebied geen geallieerde landingen of deelcapitulaties mogen plaatsvinden vóórdat hij de formele overgave van Japan heeft geaccepteerd op 2 september 1945.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.21.123, inv. nrs. 32 en 3315-08-1945BevelsgebiedenOp 15 augustus zendt de radio een eerder opgenomen boodschap van keizer Hirohito uit waarin hij het einde van de oorlog bekend maakt.<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 45 en 623<br /> Zie ook: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 609 t/m 637 (Australian War Memorial Armistics and Surrenders: Allied and Japanese)15-08-1945CapitulatieOp 17 augustus 1945, om tien uur s morgens, leest Soekarno in de voortuin van zijn huis aan Pegangsaan Timoer 56 in Djakarta de onafhankelijkheidsproclamatie voor. De tekst, die is opgesteld door Soekarno en Hatta, luidt:<br /><br /> Proclamatie. Wij, het volk van Indonesië, verklaren hierbij dat Indonesië onafhankelijk is. Zaken met betrekking tot de overdracht van de macht en degelijke zullen stipt en in de kortst mogelijke tijd worden geregeld. Djakarta 17-8-05. Als vertegenwoordigers van het Indonesische volk, (getekend) Soekarno, Hatta.<br /><br /> Na het voorlezen van de proclamatie hijst Abdoel Latif, de ondercommandant het PETA-bataljon van Djakarta, de roodwitte vlag van de Republiek en wordt het volkslied, het Indonesia Raya gezongen. Soekarno wordt president, Hatta vice-president. Er wordt een grondwet aangenomen die bepaalt dat Indonesië een republiek is en er een kabinet komt dat verantwoording aflegt aan de president. Tot er algemene verkiezingen worden gehouden, vertegenwoordigt de KNIP (Komite Nasional Indonesia Poesat (Centraal Indonesisch Nationaal Comité) de gehele Indonesische bevolking. De leden van het comité worden door Soekarno benoemd.17-08-1945OnafhankelijkheidOp 18 september wordt een team van de RAPWI (Recovery of Allied Prisoners of War and Internees) de organisatie die belast is met zorg voor de geallieerde krijgsgevangenen en geïnterneerden) boven Soerabaja geparachuteerd. Het team, dat de taak heeft inlichtingen te verzamelen, bestaat uit de Nederlandse militairen luitenant P.G. de Back, vaandrig J. Lansdorp, de sergeanten W. Bals en R. Vrieg en vier Britse militairen. Ze nemen hun intrek in het voormalige Oranje Hotel. Als ze de volgende ochtend op de toren van het hotel de Nederlandse vlag hijsen, brengt dat een woedende menigte Indonesische jongeren op de been. Een aantal van hen klimt langs de buitenzijde van het hotel omhoog naar de vlaggenmast. De Nederlandse vlag wordt naar beneden gehaald, de blauwe baan eraf gescheurd en de roodwitte Indonesische vlag gaat in top.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.10.14, inv. nr. 3584<br /> Zie verder:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))19-09-1945VlagincidentIn de havens van Brisbane, Sydney en Melbourne weigeren Australische dokwerkers Nederlandse schepen te laden en te lossen. De vakbond van de Australische dokwerkers in Brisbane verklaart dat de boycot van kracht is zolang Nederland de Republiek Indonesië niet erkent. In Sydney en Melbourne vinden demonstraties plaats voor de Republiek Indonesië. De Australische regering laat de Nederlands-Indische autoriteiten weten dat zij zich niet bemoeit met het conflict. <br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 274, 275, 276, 277 en 278<br /> Toegang 2.10.14, inv. nrs. 4040 en 557124-09-1945Boycot<p>Op 8 september wordt het eerste RAPWI-team boven Batavia geparachuteerd. Een week later arriveren de marineschepen HMS Cumberland en Hr.Ms. Tromp bij Batavia. Aan boord bevinden zich o.a. de Nederlandse vertegenwoordiger bij SEAC, dr. Ch.O. van de Plas, en vice-admiraal W.R. Patterson, de vertegenwoordiger van Mountbatten, de opperbevelhebber SEAC. Op advies van Patterson besluit Mountbatten dat voorlopig alleen Batavia en Soerabaja door Britse troepen worden bezet. Later worden daar andere steden aan toegevoegd. Op 19 september betuigt een menigte van naar schatting 100.000 Indonesiërs op het voormalige Koningsplein haar steun aan de Republiek Indonesië. De Japanners, die de bijeenkomst hadden verboden, grijpen niet in. Soekarno spreekt de menigte toe en vraagt de menigte de Republikeinse regering te gehoorzamen. Zijn beheerste optreden maakt indruk op Patterson. <br />Op 28 september landt de voorhoede van de 23ste Brits-Indische Divisie in Batavia. De opperbevelhebber luitenant-generaal sir Philip Christison verklaart dat de Britten zich niet zullen bemoeien met de interne aangelegenheden. De<br />Britten bezetten alleen bruggenhoofden (de key areas) en zijn er om geïnterneerden burgers en krijgsgevangenen te helpen. Aan Nederlandse kant leidt de Britse terughoudendheid tot verbijstering en onbegrip.</p> <p> </p> <p> <object width="425" height="344" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.youtube.com/v/tQ9kp8ja-Ts"> <param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/tQ9kp8ja-Ts"></param> <embed src="http://www.youtube.com/v/tQ9kp8ja-Ts" type="application/x-shockwave-flash" wmode="transparent" width="425" height="344"></embed> </object> </p> <p><br />Informatie over de Britten op Java:<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))</p>28-09-194529-09-1945Britten in BataviaVanuit de Japanse interneringskampen Si Rengo Rengo en Aik Paminke I, II en III bij Rantau Prapat worden Europese mannen, vrouwen en kinderen met treinen en vrachtwagens naar Medan, Padang en Palembang overgebracht. De grootste groep, zon 9.500 mannen, vrouwen en kinderen, komt uiteindelijk in Medan terecht. De evacuatie staat onder leiding van luitenant C. Sisselaar. Vanwege de bedreiging van pemoedagroepen worden de transporten beschermd door Japanse militairen. De wijk Polonia in Medan wordt door RAPWI als opvangkamp aangewezen. Ook de bewaking van het kamp is in handen van Japanse soldaten. In de periode van 1 oktober tot 1 november 1945 worden naar schatting 6.000 mensen uit de kampen geëvacueerd.01-10-1945EvacuatiesIn Noord-Sumatra breekt de Indonesische revolutie uit. Buiten Medan is het bijzonder onveilig geworden voor Nederlanders, Chinezen en pro-Nederlandse Indonesiërs. Teukoe mr. Hassan, die door de Republikeinse regering op 19 augustus is benoemd tot gouverneur van de provincie Sumatra, vaardigt in Medan namens de Republiek de eerste verordeningen uit. In de eerste week van oktober wordt door Indonesische nationalisten de TKR (Tentara Keamanan Rakjat Volksveiligheidsleger) opgericht. Naast de TKR opereren op eigen gezag allerlei gewapende strijdgroepen van jongeren. Op 11 oktober arriveren in Medan circa 800 man van de 6th South Wales Borderers onder bevel van brigade-generaal T.E.D. Kelly. Zij vormen de voorhoede van de 26ste Indian Division die vanuit Padang wordt aangevoerd. De Brits-Indische troepen hebben de instructie om confrontaties met de Indonesische nationalisten te vermijden en laten grote delen van Medan onder Indonesisch bestuur. Omdat er gaandeweg steeds meer Britse troepen en Europese evacués in de stad arriveren wordt op 11 november 1945 de zetel van het Indonesische bestuur en het hoofdkwartier van de TKR van Medan naar Pematang Siantar verplaatst.<br /><br /> Informatie over Noord-Sumatra en Sumatra in haar algemeen o.a. in <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 164, 169, 170, 171, 172 en 173<br /> Toegang 2.10.14, inv. nr. 3593<br /><br /> Zie ook:<br /> Informatie over de Britten op Sumatra:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))01-10-194511-10-1945RevolutieOver heel Java en Madoera worden Indo-Europese mannen en jongens door de Indonesische autoriteiten geïnterneerd. De opdracht tot internering komt zeer waarschijnlijk van president Soekarno zelf en is bedoeld om de Europeanen en Indo-Europeanen te beschermen tegen de massahysterie en vijandschap van fanatieke Indonesische nationalisten. Alleen in Batavia en Bandoeng vinden geen interneringen plaats door de aanwezigheid ter plaatse van Britse soldaten. In de laatste drie maanden van 1945 worden circa 46.000 mannen, vrouwen en kinderen geïnterneerd. In totaal hebben op Java en Madoera voor korte of langere tijd 398 republikeinse kampen bestaan. De mannen en jongens en de vrouwen en kinderen worden gescheiden in kampen ondergebracht. Onder de groep van 46.000 personen bevinden zich circa 4.500 totoks, blanke Nederlanders, die na het einde van de oorlog het geallieerde bevel om in de Japanse kampen te blijven naast zich neer hadden gelegd en op eigen houtje naar hun vooroorlogse woningen in republikeins gebied waren teruggekeerd. <br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.10.14, inv. nr. 3044<br /> Toegang 2.10.62, inv. nr. 2269<br /><br /> Zie ook:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))11-10-194519-10-1945InterneringVanaf eind augustus 1945 trekken de Japanse troepen zich op eigen initiatief terug in kampen in het binnenland. Daar wachten zij de komst van de geallieerde troepen af. In de grote steden blijven alleen bewakingseenheden achter. Overal in Midden-Java komen Indonesische jongeren (pemoedas) in actie om Japanse wapenvoorraden in handen te krijgen. In steden als Djojakarta, Solo en Magelang lukt dat, maar in Semarang niet. De Japanse garnizoenscommandant daar, majoor Kido Shinochiro, weigert mee te werken aan een overdracht. <br /><br /> Op 14 oktober starten de Indonesische autoriteiten met de arrestatie van alle Indo-Europeanen, Menadonezen en Ambonezen die zich buiten de interneringskampen bevinden. Circa 2.700 mannen en jongens worden opgepakt. Ook de Japanse militaire bezetting van vliegveld Kalibanteng en Japanse burgers worden opgepakt. Als het Japanse hoofdkwartier in Magelang na een korte belegering alle wapens overdraagt aan Indonesische strijdgroepen, besluit Kido op te treden. <br /><br /> Op 15 oktober gaan de Japanse troepen in Semarang in de aanval tegen de Indonesische strijdgroepen in de stad. Doel van de operatie is de controle over de stad terug te krijgen en de Indonesische druk op interneringskampen te verminderen. Na de bestorming van de Boeloe-gevangenis op 16 oktober worden circa 1.200 Indo-Europeanen bevrijd. In de gevangenis zijn eerder 100 Japanners in hun cellen gedood. Op 19 oktober is Semarang helemaal in Japanse handen. Bij de gevechten sneuvelen naar schatting 150 Japanse militairen en een onbekend aantal Indonesiërs.<br /><br /> Informatie o.a. terug te vinden in:<br /> Toegang 2.13.72, inv. nr. 18 <br /> En verspreid in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))14-10-194519-10-1945Slag om SemarangIn Soerabaja wordt via de radiozender van de nationalistische leider Boeng Tomo op 14 oktober de oorlog verklaard aan alle Nederlanders. Een dag later, op 15 oktober, begint de massale arrestatie van Indo-Europeanen in Soerabaja. De mannen en jongens worden naar de voormalige Simpang Club gebracht waar Boeng Tomo zijn hoofdkwartier heeft. Enkele tientallen gevangenen worden gedood tijdens de verhoren. Naar schatting 3.200 Indo-Europeanen worden opgesloten in de Werfstraatgevangenis en Boeboetangevangenis. De gevangenen in de Werfstraatgevangenis worden op 10 november door Brits-Indische militairen bevrijd. <br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21., inv. nr. 162 en 168<br /> Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))15-10-194517-10-1945ArrestatiesOp 25 oktober gaat de 49ste Brits-Indische Infanterie Brigade aan land in Soerabaja. De brigade, die onder bevel staat van brigade-generaal A.W.S. Mallaby en ongeveer 4.000 man telt, heeft opdracht de Japanners te ontwapenen en alle geallieerde krijgsgevangenen en burgers te evacueren. Mallaby maakt met de Indonesische gouverneur van Oost-Java, dr. Soerio, afspraken over de ontwapening van de ongeregelde Indonesische strijdgroepen en de afvoer van de Nederlanders. Overeengekomen wordt dat de officiële Indonesische legereenheden en de stadspolitie in functie blijven. <br /><br /> De afspraken komen zwaar onder druk te staan als op 27 oktober een Britse Dakota, zonder voorafgaand overleg met Mallaby, pamfletten uitgooit boven de stad. Alle Indonesiërs worden daarin gesommeerd binnen 48 uur hun wapens in te leveren. Wie dat nalaat, riskeert standrechterlijk geëxecuteerd te worden. Mallaby laat de nationalistische leider Moestopo weten dat hij de nieuwe order zal uitvoeren. <br /><br /> Op 28 oktober voeren naar schatting 100.000 bewapende Indonesiërs aanvallen uit op de verspreide Brits-Indische posities in stad. De 49ste Brits-Indische Infanterie Brigade verliest bij de gevechten 427 soldaten. Er sneuvelen naar schatting 6.000 Indonesiërs. Ongelukkigerwijs begint op dezelfde dag ook de evacuatie van Nederlandse vrouwen en kinderen vanuit de Goebengwijk naar het Rode Kruiskamp. Het derde Goebengtransport wordt aangehouden en door een Indonesische menigte aangevallen. Meer dan 100 Nederlandse burgers en bijna alle begeleidende 60 Brits-Indische soldaten komen daarbij om het leven. <br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21., inv. nr. 162 en 168<br /> Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br /> Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))25-10-194531-10-1945SoerabajaAls de Britse opperbevelhebber generaal Christison op de hoogte wordt gebracht van de strijd in Soerabaja laat hij onmiddellijk Soekarno en Hatta invliegen. Zij slagen erin een staakt-het-vuren af te spreken. Om te helpen de wapenstilstand af te dwingen, rijdt brigade-generaal Mallaby, vergezeld door stafofficieren en Indonesische bestuurders, de stad in. Bij het Internatio-gebouw wordt onderhandeld om een belegerde Brits-Indische eenheid te ontzetten. Mallaby en zijn officieren worden door pemoedas aangehouden en ontwapend. Als de gevechten plotseling weer oplaaien, worden de drie Britten in een auto achtergelaten. Daar wordt Mallaby enkele uren later door een verraste pemoeda doodgeschoten. De twee stafofficieren weten te ontkomen. Hun verslag van de gebeurtenissen is voor Christison aanleiding om de Indonesiërs een hard ultimatum te stellen. Hij eist de uitlevering van de moordenaars op straffe van zware militaire vergelding (dire militairy retribution).<br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21., inv. nr. 162 en 168<br /><br /> Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))30-10-1945Mallaby gedood<p>In de eerste week van november wordt het door Soekarno en Hatta bereikte staakt-het-vuren goeddeels nageleefd. Dat stelt de Britten in staat om met Indonesische hulp ruim 6.000 Nederlandse burgers uit de stad te evacueren. De 49ste Brits-Indische Infanterie Brigade hergroepeert zich in het havengebied. In de eerste week van november arriveren Britse versterkingen in Soerabaja: 9.000 militairen en 24 tanks van 5de Brits-Indische Divisie onder bevel van generaal-majoor D.C. Mansergh. Op 9 november stelt Mansergh een ultimatum: alle niet-officiële Indonesische strijdgroepen dienen hun wapens in te leveren. Als dat niet gebeurt, wordt overgegaan tot de bezetting van de stad. Via de radiozender van Soerabaja roepen Soerio en Boeng Tomo de bevolking op de stad tegen de Britten te verdedigen. Op 10 november begint de slag om Soerabaja. Britse troepen, die worden ondersteund door tanks, jachtbommenwerpers en scheepsgeschut, veroveren de stad na moeizame straatgevechten. Op 29 november is de stad volledig in Britse handen. Naar schatting meer dan 15.000 Indonesiërs komen in de maanden september en november 1945 om het leven.</p> <p> </p> <p> <object width="425" height="344" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.youtube.com/v/zwDjQ9En-xU"> <param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/zwDjQ9En-xU"></param> <embed src="http://www.youtube.com/v/zwDjQ9En-xU" type="application/x-shockwave-flash" wmode="transparent" width="425" height="344"></embed> </object> </p> <p><br />Informatie o.a. in:<br />Toegang 2.22.21., inv. nr. 162 en 165<br />Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))</p>10-11-194529-11-1945Slag om SoerabajaDe gespannen politiek situatie in Batavia verslechtert snel als radicale pemoedas in conflict komen met de Britten en het groeiende aantal Nederlanders in de stad. Er vinden in de maanden oktober 1945 tot maart 1946 aan de lopende band beschietingen, ontvoeringen (verdwijningen), berovingen en moorden plaats. Vooral Indo-Europese, Chinese en Molukse families die buiten de kampen verblijven zijn het slachtoffer. Het aantal doden wordt volgens een voorzichtige schatting geraamd op 500 tot 1.000. Als pemoedas het kampement van het 10de Bataljon beschieten, treden de daar aanwezige Molukse militairen hard op. <br /> Kamponghuizen in de omgeving worden in brand gestoken. De bezetting van de Indonesische politiepost aan Parapattan wordt gedood. Generaal Christison stuurt als reactie de Molukse compagnieën Batavia uit. <br /><br /> Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))18-11-194521-11-1945Batavia/Djakarta<p>Op 17 oktober arriveren de eerste Gurkha-eenheden van de 2.000 man sterke 37ste Brits-Indische Infanterie Brigade in Bandoeng. De Japanse troepen in de stad worden onder Brits bevel geplaatst. In de buitenwijken van de stad en in Zuid-Bandoeng neemt het geweld van pemoeda\'s tegen Indo-Europeanen en Chinezen sterk toe. Veel Nederlanders evacueren naar Noord-Bandoeng. Op 24 november doen reguliere Indonesische legereenheden en pemoedas zonder succes aanvallen op Britse en Japanse posities in de stad, het vliegveld Andir en de interneringskampen in Tjimahi. Met de locale Indonesische autoriteiten wordt op 27 november een akkoord gesloten over een deling van Bandoeng in een (Brits) noordelijk deel en een (Indonesisch) zuidelijk deel. Maar desondanks vinden er in de periode erna in de hele stad talloze moordpartijen, beschietingen en brandstichtingen en ontvoeringen plaats door onafhankelijke strijdgroepen die zich niets aantrekken van de afspraken.</p> <p> </p> <p> <object width="425" height="344" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.youtube.com/v/qrRnzU3Vyd4"> <param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/qrRnzU3Vyd4"></param> <embed src="http://www.youtube.com/v/qrRnzU3Vyd4" type="application/x-shockwave-flash" wmode="transparent" width="425" height="344"></embed> </object> <br /><br />Informatie o.a. in:<br />Toegang 2.10.14, inv. nr. 3021</p>24-11-194529-11-1945BandoengOp initiatief van de Britse legerleiding vindt op 30 november op het hoofdkwartier AFNEI (Allied Forces Netherlands East Indies) in Batavia overleg plaats met vertegenwoordigers van de Indonesische regering. De Britten vragen de Indonesische delegatie de bewaking van de voedseltransporten vanuit Batavia naar Bandoeng en Buitenzorg op zich te nemen. Daarnaast verzoeken zij de Indonesiërs om met hen samen te werken bij de evacuatie van Japanners en Europese geïnterneerden (AWPI- Allied Prisoners of War and Internees). De Nederlandse autoriteiten zijn aanvankelijk niet op de hoogte van de besprekingen. Op 9 januari 1946 worden tijdens overleg op het Britse hoofdkwartier afspraken gemaakt over de evacuatie van geïnterneerden uit republikeins gebied. De Indonesische autoriteiten zijn responsible for delivering them over to the Allies in Batavia in good order, and would make all arrangements for their transportation, and security and feeding en route. Eind december is daartoe inmiddels POPDA opgericht (Panitia Oeroesan Pengangkoetan Djepang dan APWI (Organisatie voor de evacuatie van Japanners en APWI). POPDA staat onder leiding van generaal-majoor Soedibijo.30-11-1945POPDA-overlegOp 22 januari 1946 komt het eerste treintransport met 156 Europese en Indo-Europese vrouwen, kinderen en oude mannen aan in Batavia. De groep is afkomstig uit Malang. Het transport vindt plaats onder leiding van generaal-majoor Oerip Soemohardjo, de chef-staf van TKR, en heeft een escorte van 25 Indonesische militairen. Het is een proefevacuatie die de Indonesische autoriteiten vooral leert dat een volledige evacuatie van alle Indo-Europeanen uit de republikeinse kampen door onrustige gebieden veel voorbereidingstijd vraagt. Begin april 1946 komt ten slotte de Jogjakarta Agreement tot stand. De Indonesische minister van Defensie mr. Amir Sjarifoeddin en de Britse bevelhebber van de landstrijdkrachten in Zuidoost-Azië, luitenant-generaal Miles Dempsey keuren de laatste evacuatieplannen goed. Volgens een optimistische Sjarifoeddin zou de hele evacuatie twee of drie maanden gaan duren.<br /><br /> Informatie over Republikeinse kampen en evacuatie van geïnterneerden uit deze kampen o.a. in:<br /> Toegang 2.10.14, inv. nr. 3044<br /> Toegang 2.10.62, inv. nr. 1941, 2258 en 2282<br /> Toegang 2.13.72, inv. nrs. 355, 1985, 1989, 1990, 1991 en 1992<br /><br /> Zie ook informatie in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))22-01-1946Eerste evacuatietreinTijdens een conferentie in Solo komen de Britse en Indonesische vertegenwoordigers overeen dat bij de evacuatie van geïnterneerden ook transportenvliegtuigen worden ingezet. Het gebruik van Nederlandse vliegtuigen en piloten wordt door de Indonesiërs uitdrukkelijk verboden. Vanaf 20 mei 1946 vliegen Britse Dakotas van 31 Squadron RAF (Royal Air Force) vanaf vliegveld Panasan bij Solo twee maal per dag en vijf maal per week van en naar Batavia en Semarang. Er worden ongeveer duizend evacués per week overgebracht. In de periode van 20 mei tot en met 23 juli 1946 transporteert POPDA op deze manier 19.714 mannen, vrouwen en kinderen. Op 24 juli wordt de luchtbrug stopgezet na vijandelijkheden tussen POPDA-evacuatieschepen en Nederlandse marineschepen bij Soerabaja.<br /><br /> Informatie o.a. verspreid terug te vinden in de series:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 60 t/m 77 (Events leading to the independence of Indonesia: situation in the NEI: political developments 1945)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 78 t/m 116 (Situation in the Netherlands East Indies, 1945-1946)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 118 t/m 160 (Supreme Allied Commander South East Asia (Mountbatten Diaries))12-05-1946LuchtbrugDe besprekingen in Cheribon zijn bedoeld om de gestaakte POPDA-evacuatie vlot te trekken. Overeengekomen wordt dat de evacuatie van de geïnterneerden wordt hervat maar dat er geen transporten meer plaatsvinden overzee of door de lucht. Tussen 27 september en 12 oktober komen vijf evacuatietreinen uit Midden-Java en Oost-Java aan. Op 15 oktober 1946 komt van Indonesische kant het officiële bericht dat alle APWI uit de kampen zijn geëvacueerd. Daarmee is de weg vrij gemaakt voor het vertrek van de Britse troepen van Java.03-09-1946Cheribon AgreementIn vier afdelingen van de residentie Zuid-Celebes wordt de Staat van Oorlog uitgeroepen. Tussen 10 december 1946 en 5 maart 1947 worden door soldaten van het KNIL, de Koninklijke Landmacht en de DST (Depot Speciale Troepen) acties uitgevoerd om het Indonesische verzet uit te schakelen en de gehoorzaamheid van de bevolking af te dwingen. Reserve-eerste-luitenant R.P.P. Westerling voert, met volmacht van de legerautoriteiten, het standrecht in. Na een openbare berechting worden mensen standrechtelijk geëxecuteerd die volgens de Nederlanders schuldig zijn aan ernstige verzetsdaden. Het geweld in Zuid-Celebes kost aan ongeveer 6.500 mensen het leven.10-12-1946Zuid-Celebes<p>In het akkoord erkent Nederland dat de Republiek Indonesië op Java en Sumatra in feite de macht bezit. De Republiek Indonesië zegt toe mee te werken aan de vorming van een federale Indonesische staat die deel uitmaakt van een Nederlands-Indonesische Unie. Daarin is de Republiek een van de deelstaten van de Verenigde Staten van de Indonesië. De tekst van de overeenkomst is in vage termen geformuleerd en geeft aanleiding tot zeer uiteenlopende interpretaties in beide kampen.</p> <p> </p> <p> <object width="425" height="344" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.youtube.com/v/PcbWDJDK8NM"> <param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/PcbWDJDK8NM"></param> <embed src="http://www.youtube.com/v/PcbWDJDK8NM" type="application/x-shockwave-flash" wmode="transparent" width="425" height="344"></embed> </object> <br /><br />Toegang 2.22.21, inv. nr. 330<br />Zie ook informatie in:Toegang 2.22.21, inv. nrs: 303, t/m 316 (East Indies: Negotiations between Dutch and Indonesians)<br />Toegang 2.22.21, inv. nrs. 1 t/m 18 (General Records of the Department of State Decimal Files 1945-1949)</p>25-03-1947LinggadjatiOp 30 mei 1947 arriveert de laatste evacuatietrein in Batavia. Tussen januari 1946 en mei 1947 slaagt POPDA erin om met succes circa 36.746 geïnterneerden vanuit republikeins gebied te evacueren en over te dragen aan de geallieerden. Naar schatting 8.000 tot 9.000 personen kiezen ervoor om in republikeins gebied te blijven en Indonesisch staatsburger (warga negara) te worden. In de periode van 29 april tot en met 21 juni 1946 slaagt POPDA er bovendien in 40.000 Japanse soldaten vanuit het binnenland van Java naar de steden aan de kust te transporteren.30-05-1947Laatste evacuatietreinOnder de codenaam Operatie Product gaat op 20 juli 1947 om 23.00 uur de Eerste Politionele Actie van start. Doel van de militaire operatie is in de eerste plaats de verovering van de voornaamste steden en economisch belangrijke gebieden. Door de actie hoopt de Nederlandse regering de Republiek te dwingen het Linggadjati-akkoord na te leven. Nederlandse troepen breken overal uit hun bruggenhoofden en bezetten grote delen van Java en Sumatra. Onder druk van de Verenigde Naties gaat op 4 augustus middernacht een staakt-het-vuren in. <br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 282, 283, 284, 285, 381<br /> Zie ook informatie in:Toegang 2.22.21, inv. nrs: 303, t/m 316 (East Indies: Negotiations between Dutch and Indonesians)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 1 t/m 18 (General Records of the Department of State Decimal Files 1945-1949)20-07-194704-08-1947Operatie ProductOp initiatief van de VN wordt een Commissie van Goede Diensten (CGD) ingesteld die moet bemiddelen tussen Nederland en de Republiek Indonesië. De CGD telt drie leden: een Belgisch commissielid dat Nederland vertegenwoordigt, een Australisch lid dat Indonesië vertegenwoordigt en een Amerikaans commissielid. De drie commissieleden voeren besprekingen met vertegenwoordigers van de Nederlands-Indische regering en de Republiek Indonesië.<br /><br /> Informatie o.a. in:<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 284, 285, <br /><br /> Over de werkzaamheden van de Commissie van Goede Diensten:<br /> Toegang 2.22.21, 387, 388, 389, 390, 391, 392, <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 855 t/m 941 (Onderzoeksarchief F. Gouda, United Nations)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 1 t/m 18 (General Records of the Department of State Decimal Files 1945-1949 (Verenigde Staten))<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 303 t/m 329 (East-Indies- Negotiations between Dutch and Indonesians (Australië))24-08-1947Commissie van Goede DienstenAan boord van het Amerikaanse marineschip Renville vinden onder leiding van de Commissie van Goede Diensten (CGD) onderhandelingen plaats tussen de Republiek en Nederland. De overeenkomst stelt de demarcatielijnen vast op Java en Sumatra en bepaalt dat alle TNI-eenheden die zich in Nederlands gebied bevinden naar Republikeins gebied geëvacueerd worden. <br /><br /> Informatie o.a. in :<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 332. <br /><br /> Over de werkzaamheden van de Commissie van Goede Diensten:<br /> Toegang 2.22.21, 387, 388, 389, 390, 391, 392, <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 855 t/m 941 (Onderzoeksarchief F. Gouda, United Nations)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 1 t/m 18 (General Records of the Department of State Decimal Files 1945-1949 (Verenigde Staten))<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 303 t/m 329 East-Indies- Negotiations between Dutch and Indonesians (Australië)17-01-1948RenvilleOnder de codenaam Operatie Kraai gaat in de nacht van 18 op 19 december 1948 de Tweede Politionele Actie van start. Doel is de uitschakeling van de politieke en militaire leiding van de Republiek en de bezetting van de belangrijkste vijandelijke centra op Java en Sumatra. In de vroege ochtend van 19 december springen Nederlandse paratroepen af boven Magoewo, het vliegveld van Djokjakarta, dat zij bezetten. Aansluitend worden vanuit Semarang eenheden van de T-Brigade ingevlogen. s Middags wordt in het centrum van Djokjakarta bereikt en worden president Soekarno, Hatta, Sjahrir, H. Agoes Salim en andere leden van de regering gevangen genomen. Eenheden van de V-Brigade bezetten op 21 december Soerakarta. Operatie Kraai eindigt op Java op 31 december 1948 en op Sumatra op 5 januari 1949. De militaire actie wordt veroordeeld door de Veiligheidsraad. Op 29 juni 1949 wordt Djojakarta door de Nederlandse troepen ontruimd. Op 10 juli keert Soekarno terug in Djogjakarta.18-12-194805-01-1949Operatie KraaiHet Van Roijen-Roem Akkoord maakt de weg vrij voor de uiteindelijke soevereiniteitsoverdracht aan de Verenigde Staten van Indonesië. Soekarno en Hatta worden uit hun ballingschap vrijgelaten en er wordt een staakt-het-vuren afgesproken. In Den Haag zal tijdens een Ronde Tafel Conferentie de definitieve overdracht van de soevereiniteit wordt geregeld. <br /><br /> Informatie o.a. in: <br /> Toegang 2.22.21, inv. nr. 913 en 939<br /> Over de werkzaamheden van de Commissie van Goede Diensten:<br /> Toegang 2.22.21, 387, 388, 389, 390, 391, 392, <br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 855 t/m 941 (Onderzoeksarchief F. Gouda, United Nations)<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 1 t/m 18 (General Records of the Department of State Decimal Files 1945-1949 (Verenigde Staten))<br /> Toegang 2.22.21, inv. nrs. 303 t/m 329 (East-Indies- Negotiations between Dutch and Indonesians (Australië))07-05-1949Van Roijen-Roem<p>Op 27 december 1949 vindt de formele soevereiniteitsoverdracht plaats aan de Verenigde Staten van Indonesië. Tegelijk met de ceremonie in het Paleis op de Dam in Amsterdam vindt in Batavia/Djakarta de overdrachtsplechtigheid plaats. In het Paleis Koningsplein ondertekenen dr. A.H.J. Lovink, de Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon, en sultan Hamengku Buwono IX het protocol van de overdracht van het bewind aan de Republik Indonesia Serikat. Daarna luisteren de aanwezigen naar de radiotoespraak van koningin Juliana. Onder het spelen van het Wilhelmus wordt de Nederlandse vlag op het paleis gestreken. Onder het spelen van het Indonesia Raya gaat de roodwitte vlag in top. De volgende dag, op 28 december, maakt president Soekarno een triomfantelijke intocht in Djakarta.</p> <p> </p> <p> <object width="425" height="344" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.youtube.com/v/v4sDiR8Lv98"> <param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/v4sDiR8Lv98"></param> <embed src="http://www.youtube.com/v/v4sDiR8Lv98" type="application/x-shockwave-flash" wmode="transparent" width="425" height="344"></embed> </object> </p>27-12-1949Soevereiniteitsoverdracht '; timerime_init();