Hoe de meerstemmige muziek in het westen ontstond, zal wel nooit helemaal ontsluierd worden. Wat wel duidelijk is, is dat de meerstemmigheid in de kerk uit de gregoriaanse muziek voortkwam. Deze eenstemmige melodieën werden op een gegeven moment in de late Middeleeuwen gecombineerd met langgerekte noten, of ook wel in parallelle intervallen gezongen. Eerst vermoedelijk improviserend, later componerend. Pas later ging men echt meer dan twee melodieën combineren in composities. Leoninus en Perotinus zijn enkele van de vroegst bekende componisten uit deze periode van de geboorte van de meerstemmigheid. Met Philippe de Vitry en Guillaume de Machaut komen we terecht in een eerste hoogtepunt van de geschiedenis van de meerstemmige muziek. Bij hen is de periode van experimenteren ruimschoots achter de rug en is de meerstemmigheid ‘volwassen’ geworden. Machauts ‘Messe de Nostre Dame’ is een mijlpaal, niet alleen in de geschiedenis van de polyfonie, maar ook in die van de mis. Intussen was de niet-religieuze, wereldlijke muziek ook niet blijven stilstaan: zowel Machaut als De Vitry schreef meerstemmige chansons en motetten. Met hun gezamenlijke oeuvre hebben zij op deze manier de basis voor de creatieve explosie van de vijftiende eeuw gelegd. (TC)